Archief

Archive for the ‘Mening’ Category

 ‘Allochtonen zullen nooit integreren op onze voorwaarden’, artikel Jelle Henneman.

De enorme kloof tussen autochtoon en allochtoon kan alleen worden gedicht in een voor iedereen hertimmerde samenleving, schrijft journalist Jelle Henneman.De Engelse th-klank in woorden als think en mother dreigt uit de taal te verdwijnen omdat de vele immigranten in Groot-Brittannië hem ook na generaties maar niet onder de knie krijgen. Linguïsten voorspelden recent dat tegen 2066 niemand de tongbreker, uitgesproken met een lichte tik van de tong tegen de bovenste tandenrij, nog zal gebruiken. Ook de autochtone Engelsen niet.

Mother en think worden dan gewoon muvver en fink . Het th-overblijfsel uit het Cockney-dialect en het zogenaamde received pronunciation zullen niets meer dan een anachronisme zijn. In dat artikel uit The Telegraph zit een boodschap, maar die heeft niets met het Engels te maken.
De les die de ten dode opgeschreven ‘th’ voor ons allemaal in petto heeft, is dat migranten samenlevingen veranderen. En niet alleen de taal, of andere onverdachte veranderingen als onze culinaire traditie of de sporthelden die we toejuichen. Samenlevingen die geconfronteerd worden met grote groepen migranten veranderen fundamenteel; in de waarden die ze voorstaan, en in het beeld dat ze van zichzelf hebben en uitdragen. Extreemrechts heeft gelijk. En dat is geen mening, laat staan een wens, wel een realiteit die onvermijdelijk opduikt uit de geschiedenis van landen en culturen die zo’n verandering al hebben doorgemaakt.
Het blijft een lacune in het Europese debat rond diversiteit dat de ervaringen van zulke landen niet worden meegenomen. We kijken naar diverse samenlevingen als de Verenigde Staten, Canada of zelfs het oude Romeinse Rijk alsof die altijd een etnische en religieuze mengelmoes waren. Terwijl zij allemaal op het punt hebben gestaan waar Europa zich nu zo druk over maakt. De grote migraties van de negentiende en begin twintigste eeuw veranderden de VS van een gemeenschap die zich definieerde als blank Angelsaksisch en protestants in een natie die verder ging onder de vlag van de Amerikaanse droom, waar iedereen alles kon bereiken.
Het diepconservatieve blanke Canada veranderde in de jaren zeventig in een land dat het multiculturalisme – in Europa stilaan synoniem met een naïeve ideologische dwaling – officieel inschreef als een deel van de nationale identiteit. Geloofde je er niet in, dan was je prompt geen echte Canadees meer. En het Romeinse keizerrijk dat na de eerste veroveringstochten vorm kreeg, stond voor een compleet ander wereldbeeld dan de etnisch gedefinieerde republiek.
Bechamelsaus
De bewijslast van de geschiedenis staat in schril contrast met wat wij vandaag van onze diversiteit verwachten. Nog steeds blijven politici en opiniemakers ervan uitgaan dat burgers met een migratieverleden of -achtergrond zich zullen integreren in het waardepakket dat de traditionele bevolking hun voorschotelt.
Afhankelijk van de politieke ideologie gaat die geëiste integratie verder of minder ver – van alles behalve ‘bloemkool met bechamelsaus’ (de woorden van de Antwerpse N-VA-diversiteitsschepen Fons Duchateau) tot de almaar herhaalde verlichtingswaarden rond religie, vrouwen en seksualiteit. Maar het is allemaal praat voor de vaak. Zo’n integratie op onze voorwaarden komt er niet. Eenvoudigweg omdat ze in al de keren dat ze in de geschiedenis al luidop geëist is door gastsamenlevingen (en dat is een constante), nooit is voorgekomen. Nooit.
Het is de hoogste tijd om dat schijngevecht te stoppen. De enorme kloof die in zowat heel Europa gaapt tussen autochtoon en allochtoon kan alleen worden gedicht als we allemaal mee het bad in worden getrokken van een voor iedereen hertimmerde samenleving. Waar er opnieuw zal moeten worden gesproken over de plaats van religie – en nee, het maakt niet uit dat we die strijd gestreden dachten te hebben. Waar seksualiteit weer bevochten zal worden, ook voor vrouwen en homo’s. En waar de definitie van wat het betekent om Belg of Europeaan te zijn niet langer alleen in de handen blijft van zij die al het langst tot die groepen behoren. Het is tijd dat onze leiders de moed opbrengen om die realiteit eerlijk te verkondigen, en ze als basis te nemen voor het diversiteitsbeleid.
Nieuwe ‘wij’

Dat ook het ‘wij’ zal veranderen, is een open deur intrappen. In de grote steden wordt het stilaan moeilijk om pratende jongeren blind in autochtoon en allochtoon op te delen. Maar het zal veel verder gaan. Dragen meisjes binnenkort allemaal een hoofddoek? Hoegenaamd niet. Maar is het ondenkbaar dat de jeugd het zelf niet meer gepast zal vinden om in een niemendalletje op een strand te verschijnen? Misschien wel.

Zullen komende generaties zich later schamen om onze koloniale geschiedenis, en de monumenten en Zwarte Pieten die daaraan herinneren eensgezind in de ban slaan? Perfect mogelijk. Wordt de aanklacht tegen onverdoofd slachten de aanzet voor een ethische benadering van de hele veeteelt? De eerste discussies gaan in die richting. Hoe het nieuwe ‘wij’ eruit zal zien, valt onmogelijk te voorspellen. Maar het zal niet zo comfortabel dicht liggen bij wat we gewend zijn als we nu denken.

aantal lezers: 45.460
Jelle Henneman, Knack online

Advertenties
Categorieën:Media, Mening, Pers

Superdiversiteit beroert onze samenleving.

Openingsspeech n.a.v. de OpenForumdag, 10 december 2016, deSingel, Antwerpen.

Voor u staat een fiere voorzitter. Om de 2 jaar mogen we elkaar ontmoeten op onze Open Forumdag. Ook dit jaar. En we zijn blij dit jaar te gast te zijn in DeSingel. Hier in Antwerpen.  
Zeventig jaar geleden kwamen de eerste Italiaanse gastarbeiders naar deze contreien om er hun jeugd en leven te geven in de mijnen. Twintig jaar later volgden de Marokkanen en de Turken. En nog eens twee generaties later bestaat onze samenleving uit mensen met de meest uiteenlopende achtergronden. Onze steden evolueren in een ijltempo naar ‘majority-minority cities’ zoals de academici ze benoemen. Wereldsteden zoals New York, Sao Paolo, Toronto of Sydney zijn al langer voorbeelden van “majority-minority cities” – steden waar de meerderheid van de bewoners uit een brede waaier van minderheden bestaat. Vandaag behoren Amsterdam, Rotterdam en Brussel, maar ook Genk tot die categorie. De stad Antwerpen, Gent en Leuven zijn morgen aan de beurt. Een evolutie die niet te stoppen is, en waar, tot spijt van wie het benijdt, niemand ook schuld aan heeft of de oorzaak van is. 

 
Op 1 augustus van dit jaar, pal in het midden van de vakantie – het volgende schooljaar leek nog een eeuwigheid weg – was een tiener uit Genk op vakantie in het land van zijn voorouders. Waar het noodlot toe sloeg. Na een tragisch ongeval raakte hij in een diepe coma, om enkele dagen later te overlijden. Toen enkele kranten dit nieuws oppikten, en berichtten over een Vlaamse jongen uit Genk die in Marokko was omgekomen, gingen de haatsluizen open. Tientallen, honderden mensen toonden geen enkele schroom, betuigden geen medeleven, maar zagen zijn de van een jongen wiens leven nog moest beginnen als een aanleiding om te feesten. Hoe is het in hemelsnaam zo ver kunnen komen? 

 
Laat me duidelijk zijn: de hatespeech en de haatmails die steeds meer de kop opsteken en symptomatisch zijn voor een breder maatschappelijk fenomeen worden, gaan niet over het uitdragen van een mening , gaan niet over het hebben van een opinie, maar zijn zeer specifiek en doelbewust gericht op het schaden van de waardigheid en op het ontmenselijken van personen en groepen. Stereotyperende en discriminerende commentaren, hoe subtiel ze ook mogen gebracht worden, vervuilen het openbare domein en verzieken het sociaal weefsel van onze samenleving. Het is een kanker die om zich heen grijpt, en het is pas wanneer de kanker is uitgezaaid dat we beseffen hoe ernstig we gevaar lopen. 

 
Het wordt tijd dat we diep beseffen dat we allemaal in het zelfde schuitje zitten, dat we allemaal deel uitmaken van hetzelfde tijdsgewricht dat nu eenmaal door globalisering, migratie en superdiversiteit wordt gekenmerkt. Niks aan te doen, niemand zijn schuld, het is gewoon zo. De wereld draait door. Ook in Vlaanderen. 

 
De nieuwe demografische realiteit die zich opdringt aan Vlaanderen vraagt om transitie, om verandering, om vooruitgang. Willen we van onze samenleving, een leefbare samenleving maken, dan moeten we op zoek gaan naar een respectabele manier om met elkaar in dialoog te gaan. 

Is het niet de hoogste tijd om te erkennen dat onze samenleving nood heeft aan nuance, aan dialoog, aan wederkerigheid?

 
Integratie is een gedeelde verantwoordelijkheid. Het is een pad dat we samen bewandelen, een proces dat stap-voor-stap verloopt, waarbij we inspanningen doen om echt naar elkaar te luisteren, zonder telkens het eigen gelijk uit te willen dragen. Samen betekent met elkaar. Het uitsluiting van groepen leidt naar segregatie. Segregatie leidt tot een samenleving waarin gedeelde waarden, een gedeelde ethiek en een gezamenlijke toekomst naar de achtergrond verdwijnen. Is het dat wat we willen? 

 
Een superdiverse samenleving is geen gemakkelijke samenleving. Maar het is wel onze samenleving. Het is de samenleving waarin we onze kinderen en kleinkinderen zullen zien opgroeien, sporten, studeren, werken en liefhebben. Welke erfenis geven we hen door, met welke denkbeelden voeden we hen op? De erfenis die wij nalaten zal de maatstaf zijn waarmee onze kinderen, onze kleinkinderen en achterkleinkinderen ons later zullen beoordelen. 

 
Daarom gaan we ook op vraag van de Vlaamse Regering samen met de werkgevers, de vakbonden, de onderwijskoepels en de steden en gemeenten het integratiepact uitvoeren. Een ambitieus project dat discriminatie moet bestrijden, maar ook vooral wederzijds respect moet bevorderen. Nieuwe oplossingen moet bieden om harmonisch samen te leven. En omdat het voor ons als Minderhedenforum menens is, zal onze huidige directeur Wouter Van Bellingen dit huzarenstukje leiden. Omdat hij het juiste profiel, de juiste ervaring en het juiste netwerk heeft. Kortom de juiste man, op de juiste plaats is. Samen met de nieuwe directeur en onze huidige adjunct-directeur wordt zo ons huidig management professioneel versterkt..  

Ik ben dan ook zeer verheugd dat jullie hier vandaag op deze internationale dag voor mensenrechten zo voltallig aanwezig zijn. Het stemt hoopvol dat zo veel gasten en sprekers zich hebben willen engageren om mee een statement te maken, om hun bezorgdheid over de toekomst te uiten en samen met jullie na te denken over hoe we die toekomst op een hoopvolle manier kunnen vormgeven. 

Hüseyin Aydinli, voorzitter Minderhedenforum 

Categorieën:Mening, Minderhedenforum

De stem van de nieuwe generatie, Anissa Boujdaini.

Openingsspeech n.a.v. de OpenForumdag, 10 december 2016, deSingel, Antwerpen.

Ik kan geen introducerende analyses geven over superdiversiteit. Ik ben geen beleidsmaker, noch heb ik enig onderzoek gedaan over onze samenleving, geen socioloog, geen politicus. Al betwijfel ik of die laatste wel meer zou kunnen zeggen over onze maatschappij, maar goed. Ik kan alleen spreken over wat ik denk te weten en wat ik weet te ervaren.
De onderwerpen die vandaag aan bod zullen komen, zijn heel breed. En ik gok dat ze voor inspiratie zullen zorgen, voor een boost, voor nieuwe inzichten, voor een connectie met gelijkgezinden en een uitdaging door andersdenkenden; en misschien wel voor een nodige dosis hoop. Dat hoopvol feestje wil ik zeker niet negatief beginnen. Maarrr …

Er wordt mij gezegd dat we in een superdiverse samenleving leven en ik ben ervan overtuigd dat ik dat vandaag nog vaak genoeg zal te horen krijgen. Maar of ik ook dat gevoel heb, is een andere zaak. Het idee is al snel dat er tegenwoordig zoveel culturen en overtuigingen aanwezig zijn in onze samenleving, dat ze niet te ontkennen vallen en dat er niet één cultuur is dat boven de ander uitsteekt. Het trieste is dat dat beeld onder die noemer van superdiversiteit, gewoonweg niet klopt. Er is wél sprake van dominantie van de ene cultuur boven de ander. Praten over superdiversiteit mag dus niet inhouden dat we denken dat alle culturen op een gelijk niveau gezet worden, dat is niet het geval. Denken dat onze samenleving dat wel doet, is meteen bouwen op een fundering die niet klopt. Deze superdiverse samenleving zoals die vandaag bestaat, is blind voor de aanwezigheid van Afrikaanse culturen, van Aziatische culturen, van verschillende geloofsovertuigingen. Deze culturen en overtuigingen kunnen dan wel zo hard aanwezig zijn dat ze niet te ontkennen vallen, in het bevestigen van hun aanwezigheid, worden diezelfde culturen genegeerd of aangevallen. In welke mate kan dan gezegd worden dat de superdiverse samenleving al bestaat?

We leven in een België waarin er geen rekening wordt gehouden met de bezorgdheden en gevoeligheden van mensen uit andere culturen. Zwarte Piet is zonder die consideratie, nog steeds racisme. We leven in een België waarin witte armoede en zwarte en bruine armoede wordt gelijkgesteld aan elkaar. Mensen blijven blind voor machtsstructuren die armoede bij etnisch-culturele individuen in de hand werkt. Maar misschien is arbeidsdiscriminatie, net zoals racisme in z’n geheel, ook relatief. We leven in een vrouwonvriendelijk, patriarchaal België waarin moslimvrouwen zo goed mogelijk worden geweerd uit de maatschappij zolang ze er niet wit en westers genoeg uitzien en waarin vrouwen nog steeds minder verdienen dan mannen. In een België dat wetten wil maken die duidelijk gericht zijn tot het beperken van de geloofsvrijheid van één geloofsgemeenschap. Wat een geluk dat wij moslims heel wat rituelen delen met de joodse gemeenschap. We leven in een België dat Westerse waarden en culturen nog steeds superieur acht. Waarin witte mensen nog steeds verbaasd doen tegen mensen met een etnisch-culturele achtergrond omdat ze zo goed geïntegreerd zijn, ook al zijn ze hier geboren. Waarin vijf keer per dag bidden een eerste indicatie voor religieus-extremisme is. In een België waarin een minister na zijn racistische brochures voor migranten, durft te zeggen dat we nieuwkomers veel duidelijker moeten uitleggen waar onze open en vrije samenleving voor staat. Als dit het België is waarin we leven, het Antwerpen waarin we leven, dan denk ik dat we anderen helemaal niks te leren hebben over wat een open en vrije samenleving is. Vandaag zou dan ook een les voor onszelf moeten zijn.

Als ik denk aan superdiversiteit, dan denk ik ook aan termen als “wij/zij denken” – en vooral het verlaten ervan – en “bruggenbouwers”. Wat het verlaten van het wij/zij denken betreft, ligt volgens mij het probleem helemaal niet in het bestaan van een “wij” en een bestaan van een “zij”. Het probleem ligt in de manier waarop “zij” en “wij” met elkaar omgaan en in het denken dat de verwevenheid van wij en zij een oplossing zal bieden. Wij moeten helemaal niet worden tot één geheel, daarin zit geen oplossing en alleen maar ontkenning. Ik ben met mijn cultuur en mijn geloof niet hetzelfde als “zij” en ik zal dat ook nooit zijn. Ik heb die wil niet. Dát is wat aanvaard moet worden om de negatieve effecten van het wij/zij denken tegen te gaan. Daarvoor moet ruimte ontstaan en bestaan.

Eenzelfde probleem doet zich voor in de wil om bruggenbouwers te zijn. Als we bruggen willen bouwen over rivieren van ontkenning van problemen, ontkenning van machtsstructuren, ontkenning van racisme en ontkenning van beperkingen van vrijheden, als we bruggen willen bouwen naar de andere kant waar diezelfde elementen aanwezig zijn, dan hoef ik helemaal geen bruggenbouwer te zijn.

Maar laat ik positiever eindigen. En ik eindig positiever door naar mijn eigen generatie en zelfgekozen leermeesters te kijken. Als ik kijk naar mijn eigen generatie en individuen met een gedeelde achtergrond, als ik kijk naar mijn dichte kring van artiesten, dan merk ik dat de wil om aanvaard te worden door deze samenleving steeds minder bestaat. Deze generatie die leert van en steunt op de eerdere generaties, begeeft zich in vele domeinen en staat op verschillende podia (de ene individu al wat compromislozer dan de andere). Mijn generatie beweegt, creëert en vraagt niet om goedkeuring. En dat vind ik een heel positief gegeven. Ik eindig dan ook graag met Stokely Carmichael in gedachten. Er is nog heel wat mis met deze superdiverse samenleving. Elk pijnpunt moet aangeraakt worden en wij zijn, naar de woorden van Carmichael, jammer genoeg van een jongere generatie die niet zo geduldig noch zo vergevingsgezind is als de eerste generaties. De onbereidheid om in het verleden rechtvaardig om te zijn gegaan met de eerste of eerdere generaties betekent dat deze maatschappij nu te maken krijgt met een jonge generatie die niet vraagt, maar neemt. Die zich op eigen voorwaarden begeeft in deze samenleving, superdivers of niet.
Anissa Boujdaini

Categorieën:Mening, Minderhedenforum

Geen pietendebat meer in aanloop van 6 december.

Vandaag roept De Morgen-journalist Bart Eeckhout op voor een tweede Pietenpact. Het Minderhedenforum is bereid dit tweede Pietenpact te onderschrijven om in aanloop van 6 december geen pietendebat te houden.
Eerste Pietenpact was nog niet rijp.

Voor alle duidelijkheid zijn we tevreden over het eerste pietenpact omdat de roetveeg een belangrijke, volgende stap is in een proces van verandering, van maatschappelijke transitie. Maar voor sommige mensen blijft de huidige figuur nog kwetsend omdat o.a. door de pagekledij er nog steeds een verwijzing is naar de slavernij. En het huidige beeld van Zwarte Piet heeft daar zijn inspiratie gehaald. En voor ons moet het pact dus dynamisch zijn en niet statisch. Daarom konden we het eerste Pietenpact nog niet ondertekenen. De commotie van het voorbije weekend bewijst dat het eerste Pietenpact nog niet rijp was. Daarom zijn we bereid om de dialoog aan te gaan met DeBuren initiatiefnemer van het eerste pietenpact en zijn mede-ondertekenaars.
Dialoog blijft noodzakelijk.

Daarom is het belangrijk de dialoog verder aan te gaan. Te blijven praten tot we een compromis vinden waar iedereen zich kan achter stellen. Waar iedereen zich kan in erkennen. Daarom geloof ik echt in die kracht van verandering. Waar eerst sinterklaas een figuur was zonder knecht, dan met een knecht, dan terug zonder knecht en nu met verschillende knechten Ook hier zien we een transitie naar meer gelijkwaardig tussen de positie van Sinterklaas en zijn knechten. Momenteel voorgesteld door een roetpiet en verschillende pieten. 
Slechte timing verziekt het debat.

We betreuren vooral ook de timing van de lancering van het eerste pact omdat deze discussie vandaag ook impact heeft op kinderen. Wat niet zou mogen. Want zo dreigen we één van de mooiste momenten van het jaar het Sinterklaasfeest te bezoedelen met een discussie tussen volwassenen. Sommigen beweren dat zulke maatschappelijke discussies enkel het populisme versterkt. Ik ben hiervan niet overtuigd. Het probleem ligt dat mensen zich te weinig erkend voelen. Net door op respectvolle manier in dialoog te treden voelen mensen zich erkend en gewaardeerd.
Lang leve het Sinterklaasfeest.

Iedereen die me kende als schepen weet dat ik persoonlijk niks heb tegen Sinterklaas. Integendeel als jeugdschepen bevoegd voor Sinterklaas heb ik er voor gezorgd dat Sinterklaas een hoogdag is voor alle kinderen in Sint-Niklaas en het Waasland met een huis van de Sint ,dag van de Sint die gisteren werd georganiseerd . Het klopt dat ik in als ‘sint’schepen een satirisch filmpje opnam over Zwarte Piet. Meer nog als 18-jarige speelde ik zelfs zwarte piet bij de scouts en als kind ontving ik zoals alle kinderen speelgoed. Maar vandaag is ook mijn inzicht geëvolueerd. Zoals journalisten, tv-makers, politici evolueren. Daarom wil ik de Stad Antwerpen en de organisatoren feliciteren met de intrede van de Sint. Dit kan als voorbeeld dienen voor andere gemeenten steden in Vlaanderen én Nederland.

Echte problemen aanpakken.
Uiteraard is de zwarte piet discussie vooral een probleem van beeldvorming en ondergeschikt aan andere grotere, structurele problemen in de samenleving zoals de hoge werkloosheidscijfers bij personen met een migratie-achtergrond, de hoge schooluitval bij jongeren met een migratie-achtergrond, discriminatie op de huur – arbeidsmarkt, gebrek aan een divers lerarenkorps en de gekleurde armoede. Daarom organiseren we met het Minderhedenforum volgende maand op 10 december in de deSingel dan ook onze Open Forumdag waar we in dialoog gaan bespreken hoe we deze uitdagingen samen kunnen aanpakken. En daarom gaan we ook in opdracht van de Vlaamse Regering werken maken van het integratiepact. Zodat alle kinderen kunnen leven in een Vlaanderen waar iedereen gelijkwaardig is en kansen krijgt, maar deze ook kan grijpen.

Daarom zijn wij dan ook bereid om met onmiddellijke ingang het Tweede pietenpact af te sluiten. En engageren we ons om in de aanloop van 6 december geen pietendebat meer te voeren. Zo is en blijft Sinterklaas, een echt kinderfeest. Hierin kan Vlaanderen de weg tonen aan Nederland.

En toen bleef het oorverdovend stil.

Vorige week lanceerden we met het Minderhedenforum onze campagne “Ik ben Vlaming, mag ik ook fier zijn?” En als bedoeling had het debat aan te zwengelen over de realiteit van superdiversiteit, gelaagde identiteit, gedeeld burgerschap in een inclusief Vlaanderen. De campagne was ook een antwoord op de racistische reacties n.a.v. de krantenkop ‘Jonge Vlaming met Marokkaanse roots sterft in Marokko’.  

De campagne leverde vervolgens diverse reacties op. Sommigen volharden in de boosheid en lieten weten dat mensen met voorvaderen buiten Vlaanderen nooit ‘Vlaming’ kunnen zijn of worden. Merkwaardig waren de stemmen die de campagne afdeden als racistisch en Vlaamse zieltjeswinnerij. Sommigen stelden vragen: Waarom iemand met een hoofddoek? Waarom een symbool van Vlaams nationalisme gebruiken? Waarom enkel Vlaming en niet Belg? Of Brusselaar, of Limburger? Is deze campagne enkel voor autochtonen? Een paar duizend mensen stelden geen vragen, maar antwoorden gewoonweg, ‘ja!’ Door de het logo op hun profiel te plaatsen, door het te delen op sociale media of door de campagne #ikbenvlaming te steunen. De voorbije week zwengelde het debat dan ook aan met verschillende opiniestukken in verschillende  kranten.

De mensen dien hun gezicht leenden voor de campagne maken duidelijk hoe gelaagd de identiteit is van de Vlamingen van vandaag. Zelf voel ik me Nieuwkerkenaar, Sint-Niklazenaar, Oost-Vlaming, Vlaming, Belg, Europeaan en wereldburger. Maar ik wil het over iets anders hebben. 

Wat me het meest opviel vorige week, was dat het oordovend stil bleef in de politiek wereld. Geen enkele partijvoorzitter, geen enkele fractieleider van het Vlaams parlement, geen Vlaams minister sprak zich uit voor een inclusief burgerschap. Een paar steunbetuigingen van een Brussels staatssecretaris, politieke woordvoerder, of voorzitter van een jongerenpartij niet te na gesproken. Bij de racistische reacties op de dood van Ramzi Kaddouri stroomden de een na de andere verontwaardiging binnen en toen we reageerden dat politici te weinig deden, en verontwaardiging niet voldoende was, schoot een federaal minister zelfs in een kramp om toch te bewijzen dat die echt wel zijn best deed.

Jarenlang is mensen met een migratieachtergrond verweten een slachtofferrol te spelen en dat we als middenveld steeds het negatieve benadrukken. En dan nu blijft het ineens stil. Terwijl het niet moeilijk was. Simpel zelfs. Op de vraag van “Ik ben Vlaming, mag ik ook fier zijn?, was een simpel ‘ja’ voldoende. En door te zwijgen geven jullie een vrijkaart aan discriminatie en racisme. Blijft het debat enkel beperkt tot een zoveelste racismerel. Terwijl het zou moeten gaan over hoe we de participatie met een migratieachtergrond kunnen verhogen en die verdomde etnische kloof kunnen dichten. Een simpel ja had zoveel betekend niet enkel voor mensen met een migratieachtergrond die zich dagdagelijks inzetten voor onze samenleving, maar voor iedereen in Vlaanderen die gelooft in een inclusief en een superdivers Vlaanderen. Door te zwijgen geven jullie een vrijkaart aan diegenen die vinden dat een moslim, en dus ook een jood, een atheïst en christen geen Vlaming kunnen zijn. Die vinden dat Vlaming zijn, niet kan samen vallen met Brusselaar, Belg, Europeaan, Marokkaanse Vlaming en wereldburger zijn. Die vinden dat niet iedereen gelijke kansen verdient op de arbeidsmarkt,in het onderwijs of op de huurmarkt. Maar misschien heb ik het verkeerd voor en zullen politici spreken met beleid en daden. Ik kijk dan ook vol verwachting uit naar het begin van politieke jaar wanneer jullie na een deugddoende vakantie uit de startblokken zullen schieten met beleidsvoorstellen die een garantie zullen bieden op een inclusief en superdivers Vlaanderen.

Want zoals het enkele weken geleden in ‘The economist’ stond, is de keuze duidelijk. Ofwel kiezen we voor een samenleving die de superdiversiteit erkent en vandaaruit zoekt naar verbinding – Wir schaffen das, allemaal Vlaming-, vertrekkend vanuit de rechten en vrijheden van iedereen. Ofwel staren we ons blind op de verschillen, die onoverbrugbaar zijn, en is het wij tegen zij. Wij delen dan waarden die Zij dringend moeten verwerven. Wij als Minderhedenforum zeggen alvast duidelijk ja op verbinding. Aan jullie de keuze.

Categorieën:Mening, Minderhedenforum, Pers

Eindelijk is het niet langer alleen ‘hun eigen schuld’, opiniestuk De Morgen.

“Als wij een ander migratiebeleid hadden gevoerd en de problemen van racisme en discriminatie hadden aangepakt, dan was ik geen burgemeester geweest van een stad waaruit zeventig jongeren zijn vertrokken om een conflict te gaan uitvechten dat het hunne niet is. (…) Het departement Welzijn is totaal afwezig in de moslimgemeenschap. In de scholen gebeurt er helemaal niets.” 
Bij de voorstelling van het boek ‘#Radicalisme, #Extremisme, #Terrorisme’ van onderzoeker Bilal Benyaich klinkt het commentaar van Antwerps burgemeester Bart De Wever hard voor de politiek, maar zacht voor de moslimjongere. Hij haast zich niet langer om de oorzaken van radicalisering bij het geloof en de moslimgemeenschap alleen te leggen. Gisteren noemde hij eindelijk ook de sociale oorzaken van radicalisme: een falend integratie-, welzijn- en onderwijsbeleid en een gefaalde strijd tegen racisme en discriminatie. Niet langer treffen alleen het individu en zijn gemeenschap schuld, ook de maatschappij moet zich eindelijk verantwoorden. Op 21 maart 2015 brak er in Vlaanderen een nieuwe lente aan. Op de internationale dag tegen discriminatie en racisme en 8 jaar na het massahuwelijk in Sint-Niklaas.

Ik ben verheugd dat racisme en discriminatie niet gewoon meer ‘verwerpelijk’ is om het dan daarbij te laten, als in een goedkope condoleance op een begrafenis. Dat racisme niet langer relatief is, maar oorzakelijk. Oorzakelijk aan een ontwrichting van de samenleving, oorzakelijk aan het nefaste gevoel van een heleboel mensen dat zij niet aanvaard worden. Oorzakelijk aan het geweld dat een veel kleiner groepje uit die frustratie pleegt.  
De analyse van Bilal Benyaich is pijnlijk. Hij verft schaamrood op de wangen van de politiek. “Het zou makkelijk zijn geweest om die jongeren eruit te halen”, klinkt het hoopvol, maar vernietigend. Hij pleit voor een doortastend welzijn- en moskeebeleid en voor een onderwijs ‘dat niet alleen talenten, maar ook burgers aflevert’. 
Als directeur van het forum van ethnisch-culturele minderheden in Vlaanderen en Brussel sluit ik me daar volledig bij aan. Het beleid moet ál onze jongeren burgerwaarden meegeven. Het gaat daarin niet alleen over het vaak genoemde recht op vrijemeningsuiting. Het gaat ook over het wegvegen van blinde vlekken in kinderhoofden: dat een klasgenoot met een kleurtje ‘anders’ zou zijn bijvoorbeeld. We moeten gaan voor gekleurde personages in schoolboeken, gemengde klassen, gelijke onderwijskansen. 
Zoals Alicja Gescinska dit weekend  in DM, de Amerikaanse filosoof John Dewey citeerde ‘De democratie moet iedere generatie worden herboren en onderwijs is haar vroedvrouw”
“Elkaar niet kennen en niet verdragen heeft een maatschappelijke kost. We sturen dokters en psychiaters het veld in tegen verzuring, we betalen uitkeringen door uitsluiting op de arbeidsmarkt, we betalen ons blauw aan veiligheid. Ja, in Welzijn en Onderwijs moet het beter, maar ook in de departementen Gelijke Kansen, Armoede en Werk. Vlaanderen scoort het slechtst van Europa in de tewerkstelling van personen met een migratieachtergrond. Het wordt dus hoog tijd dat de werkzaamheidsgraad drastisch omhoog gaat zodat die extra inkomsten kunnen herverdeeld worden in welzijn en onderwijs voor alle jongeren. Om wortels uit te roeien, moeten we er samen aan trekken. 

Wouter Van Bellingen
Directeur Minderhedenforum

Kan het erger met discriminatie? Ja, maar het kan ook veel beter.

Alicja Gescinska is docent aan het Political Science Department van het Amerikaanse Amherst College. Ze emigreerde in 1988 naar België en werd in 2012 doctor in de wijsbegeerte aan de UGent.

Toen ik enkele jaren geleden naar Gent wilde verhuizen, kwam ik uit bij een appartement in een straat parallel met de Sleepstraat. “U hoeft zich geen zorgen te maken”, verzekerde de vastgoedmakelaar me. “Kijk maar eens naar de namen op de deurbellen. Allemaal Vlaamse namen. Geen Turken, Bulgaren, Russen of Polen in dit appartementsgebouw.” De man trok nogal bleek weg toen ik niet veel later mijn naam voor hem moest spellen. Eens goed in de verf zetten dat je geen ‘vreemdelingen’ als buren hebt. Dit beproefd verkooppraatje past naar alle waarschijnlijkheid in een ruimer kader van structurele discriminatie van vreemdelingen in hun zoektocht naar woonst en werk. Dat de stad Gent kordater wil optreden tegen allerhande vormen van discriminatie valt toe te juichen (DM 20/3). Daar gaat een belangrijke signaalfunctie van uit. Het is belangrijk om discriminatie in kaart te brengen, aangezien velen in een bubbel leven en menen dat het met die discriminatie toch niet zo erg is in ons vooruitstrevend, vrij en verlicht landje. Die bubbel mag wel eens worden doorprikt. 

Natuurlijk kan het erger, maar veel beter kan het ook. Soms zijn we zo verlicht door onze eigen goedheid dat we blind blijven voor onze gebreken. De Britse schrijver Adrian Hart is zo’n exponent van die verlichte blindheid. Volgens hem bestaan echt racisme en discriminatie amper in onze westerse samenlevingen. Nu ja, dan bezorgen praktijktesten en mystery shoppers ons toch even een reality check. We kunnen oeverloos palaveren of we iets racisme of discriminatie noemen. Was Reynders’ optreden als Noiraud racistisch? Is het racistisch als een opblaasbare banaan naar een zwarte voetballer wordt gegooid? Is het discriminatie van vrouwen als het Boekenweekgeschenk dertien jaar na elkaar door een man wordt geschreven of de State of the European Union al zeven jaar na elkaar door een man wordt verzorgd? Het antwoord op die vragen is niet zo eenduidig. Eerder dan ons blind te staren op terminologische discussies kunnen we pragmatisch wel erkennen dat voor bepaalde groepen in de samenleving het leven steeds tegen de wind in fietsen is, terwijl anderen steeds de wind in de rug hebben. Als je een beetje bezig bent met sociale rechtvaardigheid, dan laat je mensen niet weggeblazen worden omwille van de kleur van hun huid, hun geslacht of seksuele voorkeur of de opeenvolging van klanken waaruit hun achternaam is opgebouwd. 

Waar de signaalfunctie van het Gentse onderzoek en plan erg belangrijk is, denk ik dat de verwachtingen over de resultaten ervan moeten worden getemperd. Signaliseren is één ding, sanctioneren een ander. Ter discussie bij discriminatie staat steeds de vrijheid van de een tegenover de vrijheid van de ander. De vrijheid van de verkoper versus die van de koper. De vrijheid van de eigenaar tegenover die van de huurder. Er bestaat geen juridische vuistregel of ethisch meetinstrument om sluitend te bepalen wiens vrijheid belangrijker is. En dat maakt optreden tegen discriminatie en de afweging van botsende vrijheden steeds moeilijk. Tegelijk dreigt een loutere symbool- en signaalpolitiek niet meer te doen dan de vinger op de wonde leggen en ondertussen machteloos toekijken hoe die wonde niet gedicht raakt.

Ongetwijfeld hebben we in de strijd tegen discriminatie meer aan emanciperen dan aan sanctioneren. Een samenleving is zo open en goed als de harten en geesten van haar burgers. En die openheid en goedheid bewerkstellig je vooral met kennis en onderwijs. “De democratie moet iedere generatie worden herboren, en onderwijs is haar vroedvrouw”, zoals de Amerikaanse filosoof John Dewey ooit stelde.

DM, 21/03/2015

Categorieën:Mening, Pers, SOS 2012
%d bloggers liken dit: