Archive

Archive for the ‘Minderhedenforum’ Category

Superdiversiteit beroert onze samenleving.

Openingsspeech n.a.v. de OpenForumdag, 10 december 2016, deSingel, Antwerpen.

Voor u staat een fiere voorzitter. Om de 2 jaar mogen we elkaar ontmoeten op onze Open Forumdag. Ook dit jaar. En we zijn blij dit jaar te gast te zijn in DeSingel. Hier in Antwerpen.  
Zeventig jaar geleden kwamen de eerste Italiaanse gastarbeiders naar deze contreien om er hun jeugd en leven te geven in de mijnen. Twintig jaar later volgden de Marokkanen en de Turken. En nog eens twee generaties later bestaat onze samenleving uit mensen met de meest uiteenlopende achtergronden. Onze steden evolueren in een ijltempo naar ‘majority-minority cities’ zoals de academici ze benoemen. Wereldsteden zoals New York, Sao Paolo, Toronto of Sydney zijn al langer voorbeelden van “majority-minority cities” – steden waar de meerderheid van de bewoners uit een brede waaier van minderheden bestaat. Vandaag behoren Amsterdam, Rotterdam en Brussel, maar ook Genk tot die categorie. De stad Antwerpen, Gent en Leuven zijn morgen aan de beurt. Een evolutie die niet te stoppen is, en waar, tot spijt van wie het benijdt, niemand ook schuld aan heeft of de oorzaak van is. 

 
Op 1 augustus van dit jaar, pal in het midden van de vakantie – het volgende schooljaar leek nog een eeuwigheid weg – was een tiener uit Genk op vakantie in het land van zijn voorouders. Waar het noodlot toe sloeg. Na een tragisch ongeval raakte hij in een diepe coma, om enkele dagen later te overlijden. Toen enkele kranten dit nieuws oppikten, en berichtten over een Vlaamse jongen uit Genk die in Marokko was omgekomen, gingen de haatsluizen open. Tientallen, honderden mensen toonden geen enkele schroom, betuigden geen medeleven, maar zagen zijn de van een jongen wiens leven nog moest beginnen als een aanleiding om te feesten. Hoe is het in hemelsnaam zo ver kunnen komen? 

 
Laat me duidelijk zijn: de hatespeech en de haatmails die steeds meer de kop opsteken en symptomatisch zijn voor een breder maatschappelijk fenomeen worden, gaan niet over het uitdragen van een mening , gaan niet over het hebben van een opinie, maar zijn zeer specifiek en doelbewust gericht op het schaden van de waardigheid en op het ontmenselijken van personen en groepen. Stereotyperende en discriminerende commentaren, hoe subtiel ze ook mogen gebracht worden, vervuilen het openbare domein en verzieken het sociaal weefsel van onze samenleving. Het is een kanker die om zich heen grijpt, en het is pas wanneer de kanker is uitgezaaid dat we beseffen hoe ernstig we gevaar lopen. 

 
Het wordt tijd dat we diep beseffen dat we allemaal in het zelfde schuitje zitten, dat we allemaal deel uitmaken van hetzelfde tijdsgewricht dat nu eenmaal door globalisering, migratie en superdiversiteit wordt gekenmerkt. Niks aan te doen, niemand zijn schuld, het is gewoon zo. De wereld draait door. Ook in Vlaanderen. 

 
De nieuwe demografische realiteit die zich opdringt aan Vlaanderen vraagt om transitie, om verandering, om vooruitgang. Willen we van onze samenleving, een leefbare samenleving maken, dan moeten we op zoek gaan naar een respectabele manier om met elkaar in dialoog te gaan. 

Is het niet de hoogste tijd om te erkennen dat onze samenleving nood heeft aan nuance, aan dialoog, aan wederkerigheid?

 
Integratie is een gedeelde verantwoordelijkheid. Het is een pad dat we samen bewandelen, een proces dat stap-voor-stap verloopt, waarbij we inspanningen doen om echt naar elkaar te luisteren, zonder telkens het eigen gelijk uit te willen dragen. Samen betekent met elkaar. Het uitsluiting van groepen leidt naar segregatie. Segregatie leidt tot een samenleving waarin gedeelde waarden, een gedeelde ethiek en een gezamenlijke toekomst naar de achtergrond verdwijnen. Is het dat wat we willen? 

 
Een superdiverse samenleving is geen gemakkelijke samenleving. Maar het is wel onze samenleving. Het is de samenleving waarin we onze kinderen en kleinkinderen zullen zien opgroeien, sporten, studeren, werken en liefhebben. Welke erfenis geven we hen door, met welke denkbeelden voeden we hen op? De erfenis die wij nalaten zal de maatstaf zijn waarmee onze kinderen, onze kleinkinderen en achterkleinkinderen ons later zullen beoordelen. 

 
Daarom gaan we ook op vraag van de Vlaamse Regering samen met de werkgevers, de vakbonden, de onderwijskoepels en de steden en gemeenten het integratiepact uitvoeren. Een ambitieus project dat discriminatie moet bestrijden, maar ook vooral wederzijds respect moet bevorderen. Nieuwe oplossingen moet bieden om harmonisch samen te leven. En omdat het voor ons als Minderhedenforum menens is, zal onze huidige directeur Wouter Van Bellingen dit huzarenstukje leiden. Omdat hij het juiste profiel, de juiste ervaring en het juiste netwerk heeft. Kortom de juiste man, op de juiste plaats is. Samen met de nieuwe directeur en onze huidige adjunct-directeur wordt zo ons huidig management professioneel versterkt..  

Ik ben dan ook zeer verheugd dat jullie hier vandaag op deze internationale dag voor mensenrechten zo voltallig aanwezig zijn. Het stemt hoopvol dat zo veel gasten en sprekers zich hebben willen engageren om mee een statement te maken, om hun bezorgdheid over de toekomst te uiten en samen met jullie na te denken over hoe we die toekomst op een hoopvolle manier kunnen vormgeven. 

Hüseyin Aydinli, voorzitter Minderhedenforum 

Categorieën:Mening, Minderhedenforum

De stem van de nieuwe generatie, Anissa Boujdaini.

Openingsspeech n.a.v. de OpenForumdag, 10 december 2016, deSingel, Antwerpen.

Ik kan geen introducerende analyses geven over superdiversiteit. Ik ben geen beleidsmaker, noch heb ik enig onderzoek gedaan over onze samenleving, geen socioloog, geen politicus. Al betwijfel ik of die laatste wel meer zou kunnen zeggen over onze maatschappij, maar goed. Ik kan alleen spreken over wat ik denk te weten en wat ik weet te ervaren.
De onderwerpen die vandaag aan bod zullen komen, zijn heel breed. En ik gok dat ze voor inspiratie zullen zorgen, voor een boost, voor nieuwe inzichten, voor een connectie met gelijkgezinden en een uitdaging door andersdenkenden; en misschien wel voor een nodige dosis hoop. Dat hoopvol feestje wil ik zeker niet negatief beginnen. Maarrr …

Er wordt mij gezegd dat we in een superdiverse samenleving leven en ik ben ervan overtuigd dat ik dat vandaag nog vaak genoeg zal te horen krijgen. Maar of ik ook dat gevoel heb, is een andere zaak. Het idee is al snel dat er tegenwoordig zoveel culturen en overtuigingen aanwezig zijn in onze samenleving, dat ze niet te ontkennen vallen en dat er niet één cultuur is dat boven de ander uitsteekt. Het trieste is dat dat beeld onder die noemer van superdiversiteit, gewoonweg niet klopt. Er is wél sprake van dominantie van de ene cultuur boven de ander. Praten over superdiversiteit mag dus niet inhouden dat we denken dat alle culturen op een gelijk niveau gezet worden, dat is niet het geval. Denken dat onze samenleving dat wel doet, is meteen bouwen op een fundering die niet klopt. Deze superdiverse samenleving zoals die vandaag bestaat, is blind voor de aanwezigheid van Afrikaanse culturen, van Aziatische culturen, van verschillende geloofsovertuigingen. Deze culturen en overtuigingen kunnen dan wel zo hard aanwezig zijn dat ze niet te ontkennen vallen, in het bevestigen van hun aanwezigheid, worden diezelfde culturen genegeerd of aangevallen. In welke mate kan dan gezegd worden dat de superdiverse samenleving al bestaat?

We leven in een België waarin er geen rekening wordt gehouden met de bezorgdheden en gevoeligheden van mensen uit andere culturen. Zwarte Piet is zonder die consideratie, nog steeds racisme. We leven in een België waarin witte armoede en zwarte en bruine armoede wordt gelijkgesteld aan elkaar. Mensen blijven blind voor machtsstructuren die armoede bij etnisch-culturele individuen in de hand werkt. Maar misschien is arbeidsdiscriminatie, net zoals racisme in z’n geheel, ook relatief. We leven in een vrouwonvriendelijk, patriarchaal België waarin moslimvrouwen zo goed mogelijk worden geweerd uit de maatschappij zolang ze er niet wit en westers genoeg uitzien en waarin vrouwen nog steeds minder verdienen dan mannen. In een België dat wetten wil maken die duidelijk gericht zijn tot het beperken van de geloofsvrijheid van één geloofsgemeenschap. Wat een geluk dat wij moslims heel wat rituelen delen met de joodse gemeenschap. We leven in een België dat Westerse waarden en culturen nog steeds superieur acht. Waarin witte mensen nog steeds verbaasd doen tegen mensen met een etnisch-culturele achtergrond omdat ze zo goed geïntegreerd zijn, ook al zijn ze hier geboren. Waarin vijf keer per dag bidden een eerste indicatie voor religieus-extremisme is. In een België waarin een minister na zijn racistische brochures voor migranten, durft te zeggen dat we nieuwkomers veel duidelijker moeten uitleggen waar onze open en vrije samenleving voor staat. Als dit het België is waarin we leven, het Antwerpen waarin we leven, dan denk ik dat we anderen helemaal niks te leren hebben over wat een open en vrije samenleving is. Vandaag zou dan ook een les voor onszelf moeten zijn.

Als ik denk aan superdiversiteit, dan denk ik ook aan termen als “wij/zij denken” – en vooral het verlaten ervan – en “bruggenbouwers”. Wat het verlaten van het wij/zij denken betreft, ligt volgens mij het probleem helemaal niet in het bestaan van een “wij” en een bestaan van een “zij”. Het probleem ligt in de manier waarop “zij” en “wij” met elkaar omgaan en in het denken dat de verwevenheid van wij en zij een oplossing zal bieden. Wij moeten helemaal niet worden tot één geheel, daarin zit geen oplossing en alleen maar ontkenning. Ik ben met mijn cultuur en mijn geloof niet hetzelfde als “zij” en ik zal dat ook nooit zijn. Ik heb die wil niet. Dát is wat aanvaard moet worden om de negatieve effecten van het wij/zij denken tegen te gaan. Daarvoor moet ruimte ontstaan en bestaan.

Eenzelfde probleem doet zich voor in de wil om bruggenbouwers te zijn. Als we bruggen willen bouwen over rivieren van ontkenning van problemen, ontkenning van machtsstructuren, ontkenning van racisme en ontkenning van beperkingen van vrijheden, als we bruggen willen bouwen naar de andere kant waar diezelfde elementen aanwezig zijn, dan hoef ik helemaal geen bruggenbouwer te zijn.

Maar laat ik positiever eindigen. En ik eindig positiever door naar mijn eigen generatie en zelfgekozen leermeesters te kijken. Als ik kijk naar mijn eigen generatie en individuen met een gedeelde achtergrond, als ik kijk naar mijn dichte kring van artiesten, dan merk ik dat de wil om aanvaard te worden door deze samenleving steeds minder bestaat. Deze generatie die leert van en steunt op de eerdere generaties, begeeft zich in vele domeinen en staat op verschillende podia (de ene individu al wat compromislozer dan de andere). Mijn generatie beweegt, creëert en vraagt niet om goedkeuring. En dat vind ik een heel positief gegeven. Ik eindig dan ook graag met Stokely Carmichael in gedachten. Er is nog heel wat mis met deze superdiverse samenleving. Elk pijnpunt moet aangeraakt worden en wij zijn, naar de woorden van Carmichael, jammer genoeg van een jongere generatie die niet zo geduldig noch zo vergevingsgezind is als de eerste generaties. De onbereidheid om in het verleden rechtvaardig om te zijn gegaan met de eerste of eerdere generaties betekent dat deze maatschappij nu te maken krijgt met een jonge generatie die niet vraagt, maar neemt. Die zich op eigen voorwaarden begeeft in deze samenleving, superdivers of niet.
Anissa Boujdaini

Categorieën:Mening, Minderhedenforum

We zijn het Minderhedenforum en vertegenwoordigen dus minderheden.

Als we als Minderhedenforum al geen minderheden meer mogen verdedigen…’ Wouter Van Bellingen van het Minderhedenforum is wat ontgoocheld in minister Homans, maar hij bergt de vraag naar een neutralere Zwarte Piet op tot na 6 december.

Het eerste Pietenpact is nog maar net geschreven, of er is al sprake van een tweede Pietenpact dat de afspraak maakt om tot na 6 december niet meer over Sinterklaas en Zwarte Piet te spreken. Maar tot Sinterklaas is langsgeweest, wil Wouter Van Bellingen van het Minderforum er eigenlijk niet meer over spreken.
Wouter Van Bellingen: ‘’Ik ben vanmorgen vroeg rond vijf uur in mijn pen gekropen en haarfijn neergeschreven wat er te zeggen viel. We zijn tevreden over het eerste Pietenpact omdat de roetveeg een belangrijke stap is. Maar voor sommige mensen blijft Zwarte Piet nog kwetsend omdat onder meer door de pagekledij er nog steeds een verwijzing is naar de slavernij. Het huidige beeld van Zwarte Piet heeft daar zijn inspiratie gehaald. Voor ons moet het pact een blijvende dialoog zijn en daarom konden we het eerste Pietenpact nog niet ondertekenen.’

Jullie eerste reactie was eerder voorzichtig, maar werd snel geïnterpreteerd als een afwijzing.

‘Ik ben blij dat u het zegt. We hebben letterlijk gezegd dat we blij waren met een zo zeer gedragen pact. En vooral met de moed van de ondertekenaars. Maar we hebben ook gezegd dat we er nog vragen bij hadden en dat we daarover in dialoog wilden gaan met de opstellers.’
Was u verrast door de hevige reacties op het pact omdat het onze Vlaamse tradities zou aantasten?

‘Het toont aan dat onze maatschappij in transitie is, in beweging. En dan is het gewoon belangrijk om hierover met mekaar op een volwassen manier in dialoog te gaan om zo tot oplossingen te komen die voor iedereen aanvaardbaar zijn. Daarom willen we ook dat er over het Pietenpact kan gepraat worden.’

Maar niet nu.
‘Neen, absoluut niet. Ik onderschrijf helemaal de gedachte dat dit nu, in de aanloop naar 6 december, een bijzonder slecht moment is voor een groot pietendebat. Sinterklaas is een kinderfeest en dat moet zo blijven. Daarom is het vandaag de laatste keer dat ik erover spreek tot 6 december.’

Intussen is minister Homans boos. Ze verwijt u dat u niet spreekt voor uw achterban. Die achterban ligt namelijk niet wakker van Zwarte Piet.

‘Sorry. Ik ben niet uit op een polemiek met mevrouw Homans, want wij hebben een heel goede relatie eigenlijk. Maar ieder speelt zijn rol. Zij is minister, wij zijn een forum voor etnisch culturele minderheden, het middenveld. En wij zijn als onafhankelijke organisatie van plan die rol en verantwoordelijkheid steeds op te nemen.’

‘Want ook al zou het maar een minderheid zijn die problemen heeft met Zwarte Piet, dan willen wij ook die minderheid vertegenwoordigen. Als zelfs het forum voor etnisch-culturele minderheden al geen rekening meer zou houden met minderheden, waar zouden we dan staan?’

‘Ik ben erg blij dat velen geen probleem hebben met Zwarte Piet, maar dat betekent niet dat er anderen zijn die zich wel gekwetst voelen.’

Toch zou ik denken dat u belangrijkere zaken aan het hoofd hebt.

‘Precies! Neem de armoedecijfers erbij, de werkloosheid, leerachterstand, huisvesting… dan weet u dat minderheden grotere problemen hebben en dat wij dus met andere dingen bezig waren dan het Pietenpact. We waren ook niet bij de opstelling van het pact betrokken, precies omdat we wel iets belangrijkers aan het hoofd hebben.’

‘Ik wil daarmee de discussie niet minimaliseren, ik wil ze enkel in perspectief plaatsen en iedereen uitnodigen op onze Openforumdag van 10 december waar we met workshops en panelgesprekken die andere belangrijkere thema’s in dialoog willen bespreken.’

En hoe moet het dan met de Zwarte Piet zonder kroeshaar of dikke lippen?

‘U begrijpt nu vast dat de gesprekken over het Pietenpact met Deburen (organisatie achter het pact, red) ten vroegste pas na 10 december zullen plaatsvinden en dan zien we wel waar het compromis ligt.’

De Standaard, BART DOBBELAERE

Categorieën:Media, Minderhedenforum

Stoor ik? Jo Van Damme belt met Wouter Van Bellingen (Opgelet is satire en geen echt interview)

We worden niet elke dag gebeld door Wouter Van Bellingen van het Minderhedenforum. Hij vindt dat Zwarte Piet geen kindervriend is, maar een negerslaaf. De roetpiet (zoals voorzien in het fameuze Pietenpact) is volgens hem geen bevredigend alternatief.
‘De roetpiet is een goede stap, maar geen eindpunt, meneer Van Damme. De hele figuur moet herbekeken worden, niet alleen de huidskleur, het kroeshaar en de rode lippen.’
‘U hebt problemen met de uitdossing van de roetpiet?’
‘Bijvoorbeeld. Die veelkleurige pagekledij, die pofbroek, het verwijst allemaal duidelijk naar de zwarte kinderslaven van vroeger.’
‘Eigenlijk moet de roetpiet gewoon een jeans en een wollen trui dragen, zoals iedereen?’
‘Of een deftig pak, eventueel iets casual chic. Waarom moet Piet er als een halve schooier uitzien?’
‘Tja, met die roetvegen.’
‘Voilà, nu wordt de indruk gewekt dat Piet het niet zo nauw neemt met de hygiëne. Een koloniale fabel. Waarom krijgt hij trouwens een beroep zonder veel toekomst? Over tien jaar zijn er misschien geen vuile schoorstenen meer. Niet uitgesloten met de nieuwe generatie condensatieketels.’
‘En wat met “Zijn knecht staat te lachen”?’
‘Uit betrouwbare bron: hij lacht níét. Of hoogstens zuur. Omdat hij geen knecht wil zijn. In zijn hart is hij zaakvoerder.’
‘U vindt het eveneens niet kunnen dat het altijd Sinterklaas is die op het paard zit? Piet wil ook af en toe eens in het zadel?’
‘En zijn mooie pak vuilmaken zeker? Nee, Piet komt gewoon met de auto. Of met de bakfiets, want Piet is best milieubewust.’
‘Wil Piet eigenlijk nog gezien worden in het gezelschap van een ouwe malle man in een jurk, op een schimmel?’
‘Eigenlijk niet. Maar we moeten ook aan de werkgelegenheid denken. Waar vindt Piet nog een deftige job zonder Sinterklaas?’
‘Bij Het Vlaams Minderhedenforum?’
‘Het zou wel plezierig zijn als we de discussie op een volwassen manier konden voeren, meneer Van Damme.’
‘Verwittig als het zover is, meneer Van Bellingen.’

Categorieën:Media, Minderhedenforum, Pers

Geen pietendebat meer in aanloop van 6 december.

Vandaag roept De Morgen-journalist Bart Eeckhout op voor een tweede Pietenpact. Het Minderhedenforum is bereid dit tweede Pietenpact te onderschrijven om in aanloop van 6 december geen pietendebat te houden.
Eerste Pietenpact was nog niet rijp.

Voor alle duidelijkheid zijn we tevreden over het eerste pietenpact omdat de roetveeg een belangrijke, volgende stap is in een proces van verandering, van maatschappelijke transitie. Maar voor sommige mensen blijft de huidige figuur nog kwetsend omdat o.a. door de pagekledij er nog steeds een verwijzing is naar de slavernij. En het huidige beeld van Zwarte Piet heeft daar zijn inspiratie gehaald. En voor ons moet het pact dus dynamisch zijn en niet statisch. Daarom konden we het eerste Pietenpact nog niet ondertekenen. De commotie van het voorbije weekend bewijst dat het eerste Pietenpact nog niet rijp was. Daarom zijn we bereid om de dialoog aan te gaan met DeBuren initiatiefnemer van het eerste pietenpact en zijn mede-ondertekenaars.
Dialoog blijft noodzakelijk.

Daarom is het belangrijk de dialoog verder aan te gaan. Te blijven praten tot we een compromis vinden waar iedereen zich kan achter stellen. Waar iedereen zich kan in erkennen. Daarom geloof ik echt in die kracht van verandering. Waar eerst sinterklaas een figuur was zonder knecht, dan met een knecht, dan terug zonder knecht en nu met verschillende knechten Ook hier zien we een transitie naar meer gelijkwaardig tussen de positie van Sinterklaas en zijn knechten. Momenteel voorgesteld door een roetpiet en verschillende pieten. 
Slechte timing verziekt het debat.

We betreuren vooral ook de timing van de lancering van het eerste pact omdat deze discussie vandaag ook impact heeft op kinderen. Wat niet zou mogen. Want zo dreigen we één van de mooiste momenten van het jaar het Sinterklaasfeest te bezoedelen met een discussie tussen volwassenen. Sommigen beweren dat zulke maatschappelijke discussies enkel het populisme versterkt. Ik ben hiervan niet overtuigd. Het probleem ligt dat mensen zich te weinig erkend voelen. Net door op respectvolle manier in dialoog te treden voelen mensen zich erkend en gewaardeerd.
Lang leve het Sinterklaasfeest.

Iedereen die me kende als schepen weet dat ik persoonlijk niks heb tegen Sinterklaas. Integendeel als jeugdschepen bevoegd voor Sinterklaas heb ik er voor gezorgd dat Sinterklaas een hoogdag is voor alle kinderen in Sint-Niklaas en het Waasland met een huis van de Sint ,dag van de Sint die gisteren werd georganiseerd . Het klopt dat ik in als ‘sint’schepen een satirisch filmpje opnam over Zwarte Piet. Meer nog als 18-jarige speelde ik zelfs zwarte piet bij de scouts en als kind ontving ik zoals alle kinderen speelgoed. Maar vandaag is ook mijn inzicht geëvolueerd. Zoals journalisten, tv-makers, politici evolueren. Daarom wil ik de Stad Antwerpen en de organisatoren feliciteren met de intrede van de Sint. Dit kan als voorbeeld dienen voor andere gemeenten steden in Vlaanderen én Nederland.

Echte problemen aanpakken.
Uiteraard is de zwarte piet discussie vooral een probleem van beeldvorming en ondergeschikt aan andere grotere, structurele problemen in de samenleving zoals de hoge werkloosheidscijfers bij personen met een migratie-achtergrond, de hoge schooluitval bij jongeren met een migratie-achtergrond, discriminatie op de huur – arbeidsmarkt, gebrek aan een divers lerarenkorps en de gekleurde armoede. Daarom organiseren we met het Minderhedenforum volgende maand op 10 december in de deSingel dan ook onze Open Forumdag waar we in dialoog gaan bespreken hoe we deze uitdagingen samen kunnen aanpakken. En daarom gaan we ook in opdracht van de Vlaamse Regering werken maken van het integratiepact. Zodat alle kinderen kunnen leven in een Vlaanderen waar iedereen gelijkwaardig is en kansen krijgt, maar deze ook kan grijpen.

Daarom zijn wij dan ook bereid om met onmiddellijke ingang het Tweede pietenpact af te sluiten. En engageren we ons om in de aanloop van 6 december geen pietendebat meer te voeren. Zo is en blijft Sinterklaas, een echt kinderfeest. Hierin kan Vlaanderen de weg tonen aan Nederland.

Arm? Dan had u maar Oostends moeten leren.

Vrouwen met een migratieachtergrond hebben vier keer meer kans om in armoede te belanden. In een nog te verschijnen rapport van het Minderhedenforum, dat deze krant kon inkijken, zoeken de vrouwen zelf naar antwoorden. ‘Gewoon Nederlands spreken bleek niet genoeg voor een job, ik moest ook Oostends kunnen.’Uit de jongste armoedebarometer blijkt dat 11 procent van de Vlamingen in armoede leeft, maar bij Vlamingen met een migratieachtergrond gaat het om 41 procent. Blijken ze ook nog eens vrouw te zijn, dan zijn de cijfers nog schrijnender.

”Er is sprake van een cumulatief effect”, zegt Wouter Van Bellingen, directeur van het Minderhedenforum. “Vrouwen, met of zonder migratieachtergrond, zijn kwetsbaarder voor armoede. Bijvoorbeeld omdat 80 procent van de eenoudergezinnen uit alleenstaande moeders bestaat. Ze zijn ook vaker dan mannen afhankelijk van het inkomen van hun partner. Daarnaast zijn mensen met een migratieachtergrond kwetsbaarder dan autochtonen. De migratieachtergrond heeft een versterkend effect.”
Leren fietsen
In rondetafelgesprekken bij etnisch-culturele verengingen zoals FMDO en Turkse Unie ging onderzoekster Meryem Kanmaz voor het Minderhedenforum op zoek naar de redenen die de vrouwen zelf aangeven. Karima Omar (40) is een van de 59 vrouwen die eraan meewerkte. De Koerdische woont zeven jaar in België en kan zich vlot in het Nederlands uitdrukken. Ze benadrukt dat armoede meer is dan financiële problemen.
”Het gaat om uitsluiting, minder kansen, gebrek aan sociaal contact, gebrek aan werk. Al heb ik niet te klagen. Ik heb net leren fietsen dankzij iemand van hier. En ik heb een goede job, maar dat is ooit wel anders geweest.”
Toen Omar bijna acht maanden in België was, kreeg ze werk in een winkel. Haar baas was tevreden over haar Nederlands en ze boekte snel vooruitgang. Maar een half jaar en een nieuwe baas later was het sprookje uit.
”Ik vroeg waarom ze me ontsloegen, want ik wou leren uit mijn fouten. Blijkbaar hadden twee collega’s geklaagd dat ik het dialect van Oostende niet machtig was. Volgens mij was dat enkel een excuus om me buiten te krijgen.”
”Ook in andere provincies kwam dit naar boven, zeer frustrerend voor mensen die net de taal onder de knie hebben”, zegt Wouter Van Bellingen. “Maar ook het algemeen Nederlands was een weerkerend thema in de rondetafelgesprekken. Het is een hefboom om aan werk te geraken, maar veel vrouwen geven aan dat het ook een barrière vormt. Voor sociale huisvesting, voor VDAB-opleidingen en voor tewerkstelling.”
De Turks-Belgische Aliya Yildirim (36), geboren en getogen in Beringen, kan erover meespreken, met een sappig, Limburgs accent.
”Ik ken zoveel mensen die al jarenlang een taalcursus volgen, maar amper vooruitgang boeken, omdat het zo moeilijk is. Terwijl je erg goed Nederlands moet kunnen om over je financiën te praten bij de bank, of over je kinderen op een oudercontact. Een vriendin in armoede wou beginnen als poetshulp, maar ze wilden haar niet. Ze vonden haar Nederlands onvoldoende.”
”Het taalniveau dat gevraagd wordt, is soms onrealistisch hoog, ook voor uitvoerende jobs waar een beperkte kennis van het Nederlands zou moeten volstaan”, zegt Van Bellingen. “Steeds meer is taal een voorwaarde om bepaalde rechten te krijgen, wat ervoor zorgt dat ze ook geen praktijkervaring opdoen. Dat geldt bij uitstek voor vrouwen met een migratieachtergrond, omdat ze zich vaker terugtrekken uit het openbare leven nadat ze kinderen krijgen. De zorg voor de kroost komt meestal op hun schouders terecht.”
Kinderopvang
Sprekend in het rapport zijn de getuigenissen over een gebrek aan ‘bandbreedte’. Het hoofd van deze vrouwen zit al vol met zaken die ze hoogdringend moeten regelen in de dagelijkse strijd om rond te komen. Het leren van Nederlands komt dan op de tweede plaats, ook al zouden ze het zelf graag anders zien.
”Daarom is kinderopvang zo belangrijk”, zegt Van Bellingen. “Er is het verlaagd tarief van 1,56 euro voor mensen met een laag inkomen, maar er is nog geen automatische toekenning van deze rechten. Dat zou nochtans moeten, want typisch voor deze doelgroep is dat ze de kanalen onvoldoende kent. Bovendien hebben werkende mensen voorrang voor kinderopvang, waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat.”
Het volledige rapport wordt voorgesteld op de Open Forumdag op zaterdag 10 december in DeSingel, Antwerpen.

BRUNO STRUYS, DM

Categorieën:Minderhedenforum

10 geldvragen aan Wouter Van Bellingen

Wouter Van Bellingen (44) is directeur van het Minderhedenforum. ‘Het is nog steeds jammer dat iemand met meer financiële middelen aan de start, meer kansen krijgt. En dat mensen van een bescheiden afkomst dubbel zo hard hun best moeten doen om even ver te geraken.’

1 Hoe hebt u met geld leren omgaan?
’Mijn ouders waren gewone mensen die alles wat ze hadden, hebben geïnvesteerd in hun vier kinderen. Daardoor heb ik als kind al geleerd om rond te komen met een bescheiden inkomen. Als ik extra zakgeld wilde, moest ik daar soms voor werken in de vakantie. Of kluste ik bij in het weekend. Ook in het huishouden hielp ik: niet om geld te verdienen, maar om een bijdrage te leveren aan het gezin.’

2 Hoe springt u in uw relatie om met geldzaken?

’Ik ontferm me grotendeels over de gezinsfinanciën. Dat is historisch zo gegroeid. Ook beroepshalve ben ik het meest bezig met geld. Ik besteed een groot deel van mijn tijd aan het binnenhalen van subsidies voor allerhande projecten. Op privévlak besteed ik veel minder tijd aan mijn financiën. Dan heb ik echt geen zin om alles eindeloos uit te pluizen.’
3 Wat is uw beste financiële beslissing?
’Om snel een woning te kopen. Mijn vrouw en ik waren vijfentwintig toen we een bescheiden woning kochten. Het was eind jaren negentig: nog net op het juiste moment om later een mooie meerwaarde te realiseren op de verkoop. Zo was dat een hele mooie opstap naar onze volgende woning. De aankoop had wel voeten in de aarde. We hadden geen kapitaal, maar gelukkig wilden mijn ouders zich borg stellen.’
4 Maakt u zich zorgen om de lage spaarrente?
’Daarvoor heb ik niet genoeg geld op mijn spaarboekje. Er is een kleine reserve, maar ik verwacht niet dat dat veel opbrengt. Ze is er vooral om grotere gezinsprojecten te financieren. Zo hebben we intussen weer genoeg bijeen gespaard om momenteel de volgende fase van onze renovatie te financieren.’
5 Wat is uw grootste ergernis over geldzaken?
’Het is wraakroepend dat arbeid meer belast wordt dan grote vermogens. Je kan veertig jaar in een fabriek werken, vervolgens moeten rondkomen met een klein pensioentje en daardoor nog in de problemen komen omdat je nooit veel kapitaal hebt gehad. Dat is niet rechtvaardig.’
6 Bent u op financieel vlak ooit het slachtoffer geweest van discriminatie?
’Neen. Ik heb een Vlaamse voor- en achternaam, wat in mijn voordeel speelt. Intussen geniet ik een beetje bekendheid. Ook dat helpt. Op financieel vlak ben ik dus nooit gediscrimineerd geweest door mijn huidskleur. Dat was wél het geval op het vlak van inkomen. Het is nog steeds jammer dat iemand met meer financiële middelen aan de start, meer kansen krijgt. En dat mensen van bescheiden afkomst dubbel zo hard hun best moeten doen om even ver te geraken.’
7 Hoe leert u uw kinderen omgaan met geld?
’Mijn kinderen zijn intussen 12 en 15 jaar. Al heel jong heb ik hun geleerd wat het betekent om te sparen. Zo heeft mijn zoon zelf een jaar moeten sparen voor een nieuwe smartphone. Intussen kon hij wel mijn oude gsm gebruiken. En mijn dochter heeft twee jaar gespaard voor haar iPad. Ze moeten beseffen dat het geld niet zomaar direct op tafel ligt.’
8 Aan welke uitgaven hebt u een hekel?
’Aan verzekeringen. Die kosten heel veel geld en als je ze dan eens nodig hebt, blijkt altijd dat de franchise net te hoog is en dat je alles alsnog uit je eigen zak moet betalen. Nochtans nemen al die verzekeringen een serieuze hap uit het gezinsbudget. Daar kan ik me druk om maken.’
9 Koopt u vaak tweedehands?
’Ja hoor. Zo hebben we nog nooit een nieuwe televisie gekocht. Bij ons staat er nog geen flatscreen, maar wel een oude televisie met een beeldbuis. Ook veel meubels, zetels en tafels hebben we tweedehands gekocht. Ik zou niet weten wat daar mis mee is.’
10 Wat zou u doen als u de Lotto won?
’Om te beginnen zou ik ons huis en de tuin helemaal afwerken. En daarna zou ik met de kinderen een grote reis maken. In het verleden hebben we vooral gekampeerd en het zou fantastisch zijn om eens een wereldreis te maken. Daarnaast zou ik investeren in sociale projecten en zou ik een serviceflat kopen voor mijn mama.’
Meer interviews op www.netto.be/geldvragen

SVEN VONCK, De Tijd.

Categorieën:Minderhedenforum, Pers
%d bloggers liken dit: