’Er is gewoon geen plaats voor het woord zigeuner’

 

 Waar een opleiding Politie en Mensenrechten in het Holocaustmuseum allemaal niet goed voor is. Zo ontdekte het Interfederaal Gelijkekansencentrum dat agenten daders of verdachten als ‘zigeuner’ kunnen labelen. Ongehoord, klinkt het.

Van onze redacteur Yves Delepeleire

In de oude Dossinkazerne in Mechelen, waar nu het Holocaustmuseum huist, kunnen politieagenten de opleiding Holocaust, Politie en Mensenrechten volgen. Het is een idee van commissaris-generaal Catherine De Bolle. Het Interfederaal Gelijkekansencentrum is ook partner. De bedoeling: uit de gruwel van het verleden lessen trekken voor het heden en de toekomst.

In de tentoonstelling worden de agenten (in opleiding) onder meer geconfronteerd met het gezicht van joden en zigeuners die door de nazi’s werden uitgemoord. Dat net op zo’n moment aan het licht komt dat zij in de Algemene Nationale Gegevensbank (ANG) verdachten en daders als ‘zigeuner’ kunnen labelen, leidde dan ook binnen de eigen rangen tot commotie.

Journalist Erik Raspoet was getuige van die commotie, toen hij een reportage over de opleiding in het Holocaustmuseum maakte ( DS 11 april). Het was een agente die zelf het vuur aan de lont stak door zich luidop af te vragen of het normaal was dat zij een vakje ‘zigeuner’ kon aanvinken. ‘We hebben niet het recht om mensen op basis van hun etnische achtergrond te labelen’, zei ze. Twee Leuvense speurders vonden van wel, omdat het relevante informatie was voor de opsporing van rondtrekkende dadergroepen.

Robert Watzeels, die aan de Nationale Politieacademie lesgeeft, kon zijn oren niet geloven. ‘Dit kan absoluut niet. We mogen minderheden niet reduceren tot een crimineel fenomeen.’

Navraag bij de federale politie leert dat agenten in de ANG inderdaad een vakje ‘zigeuner’ kunnen aanvinken. Het gaat niet om een ‘verplicht veld’.

’Zigeuner’ is een van de vele parameters om de toestand, het beroep, de gewoontes, het uiterlijk en dergelijke van een dader of verdachte zo goed mogelijk te beschrijven.

’Door die precisering te gebruiken, oordeelt de verbalisant dat deze informatie kan helpen om bepaalde opsporingen of onderzoeken te vergemakkelijken’, zegt Kaatje Natens, woordvoerster van de federale politie. ‘Wij zien de definitie van zigeuner ook ruim. Daarmee is het niet de bedoeling om iemand op basis van zijn etnische afkomst te labelen, maar om iedereen die geen vast adres heeft en rondtrekt aan te duiden. Dat kunnen evengoed Roemenen als Ieren zijn.’

Ethnic profiling

Dan lijken toch niet alle agenten (zie de Leuvense speurders) zich van die definitie bewust te zijn. ‘Het is een dunne lijn’, erkent Natens. ‘Wij stellen ook vast dat niet iedereen deze parameter op dezelfde manier interpreteert. We zullen bekijken hoe we dit kunnen verduidelijken. De term schrappen is een mogelijkheid, maar zou al te makkelijk zijn. Daardoor zouden operationele doeleinden in gevaar kunnen komen.’ Lees: dan zouden sommige misdrijven moeilijker op te lossen zijn.

Voor Jozef De Witte van het Interfederaal Gelijkekansencentrum en Wouter Van Bellingen van het Minderhedenforum volstaat dat antwoord niet. ‘Er is geen plaats voor het woord zigeuner. Het is niet neutraal’, zegt De Witte. ‘Het heeft harde WO II-connotaties en bezit geen enkele wetenschappelijke grond’, zegt Van Bellingen.

Hoewel de politie bepaalde ‘gevoelige’ gegevens mag registreren, vrezen beiden dat etnische registratie kan leiden totethnic profiling, waarbij mensen er op basis van hun uiterlijk of gedrag worden uitgepikt. ‘Internationaal onderzoek heeft al genoeg aangetoond dat dit slecht politiewerk oplevert’, zegt De Witte.

Woonwagenbewoners

Van Bellingen: ‘Het cruciale probleem is dat de politie totaal verloren loopt als het gaat over woonwagenbewoners, dat ze hun achtergrond en geplogenheden te weinig kent. Een eenvoudig voorbeeld: Roma rijden vaak met grote auto’s en caravans rond. Dat stoot velen tegen de borst. Men denkt dan meteen dat ze gestolen zijn. Terwijl de verkoop van tweedehandswagens al decennia de broodwinning is voor Roma. Een dergelijk gebrek aan kennis versterkt alleen maar de criminaliserende blik op de groep.’

De Standaard, Yves Delepeleire

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s