Home > Media, Mening, Minderhedenforum, Pers > Van een ongemakkelijke waarheid naar een verbonden samenleving ( de uitgebreide versie)

Van een ongemakkelijke waarheid naar een verbonden samenleving ( de uitgebreide versie)

Vorige week ontstond er heel wat commotie over de stelling die ik in De Knack (29/10) poneerde dat Vlamingen kennelijk meer gevoelig zijn voor dieren dan voor mensen met een migratieachtergrond. Blijkbaar heb ik een “gevoelige snaar” geraakt, een “inconvenient truth” luidop gezegd. Doorheen zowel de positieve als de negatieve liep één rode draad: bijna niemand ontkende deze stelling. In een lange reeks negatieve reacties op de nieuwssites en facebookpagina’s werden mensen met een migratieachtergrond ontmenselijkt. Een aantal van deze reacties: “Een dier geef je liefde en krijg je liefde van, een migrant geef je geld en  je krijgt een stamp in je kont of erger” ., “Die ‘neger ’ of ‘zwarte piet’ moet ‘zijn bakkes houden’”. En dit zijn nog enkel de meest “kuise” reacties. Ironisch genoeg bewijzen deze reacties mijn stelling.

Het jammere was vooral dat velen dachten dat het ging over een wij & zij-verhaal, dat ik mensen verdeelde over twee kampen, zijnde ‘de Vlamingen’ en ‘mensen met een migratieachtergrond’. Dat is een misvatting: als ik over ‘de Vlaming’ spreek, bedoel ik precies iedere inwoner van Vlaanderen, ongeacht zijn afkomst. Wij zitten allemaal in dezelfde schuit. Of blijft iedereen met een migratie-achtergrond altijd een “vreemdeling”? Een oude en negatief beladen term die misschien toch nog actueel is omdat hiermee eerlijk wordt geduid hoe de samenleving “mensen met een migratieachtergrond”na meer dan 50-jaar migratie nog steeds percipieert.

Wie het volledige Knack-interview gelezen heeft, weet dat ik het betreur dat er steeds gefocust wordt op wat ons scheidt in plaats van wat ons bindt. Want we zullen samen onze welvaartstaat moeten overeind houden. De verkleuring kan immers de vergrijzing oplossen. Zo kan het onze schatkist miljarden opbrengen als we de werkzaamheid van mensen met migratieachtergrond  verdubbelen. Vandaag staan we op een keerpunt. Ik merk het in mijn gesprekken met werkgeverfederaties, vakbonden en mediaconcerns dat er een besef is,een sense of urgency om discriminatie actief te bestrijden. Wat houdt ons nog tegen?

De periode dat we dachten dat discriminatie met de tijd van zelf zou weggaan, ligt gelukkig achter ons. Discriminatie staat dan ook nog altijd de werkelijke toegang tot mensenrechten in de weg, niet enkel voor mensen met een migratieachtergrond, maar ook voor mensen met een beperking, mensen met een laag inkomen, alleenstaanden en zelfs kinderen en jongeren. Al evolueren we geleidelijk naar een samenleving waarin iedereen zijn mensenrechten kan opnemen: het recht op onderwijs, recht op werk, recht op wonen, recht op spelen…

Het  mensenrechtenkader draagt bij tot het beoordelen van het probleem en het kiezen van de juiste oplossing.  Want enkel maatregelen die de discriminatie actief bestrijden, verwezenlijken ook deze mensenrechten.

Een eerste, grote stap is de openlijke afkeuring van discriminatie. Daarom ben ik blij dat minister-president Bourgeois recent op een meeting van werkgevers zei dat discriminatie van “vreemdelingen” moreel verwerpelijk is.

Ik ben ook verheugd te lezen in De Morgen (31/10) dat Vlaams minister van gelijke kansen, mevrouw Homans, duidelijk verklaarde dat racisme en discriminatie misdrijven zijn. En dat slachtoffers hiervan gesensibiliseerd moeten worden om stappen te ondernemen. Maar zowel aan de woorden van Bourgeois en Homans moeten ook daden gekoppeld worden. Want helaas wordt discriminatie niet door iedereen als moreel verwerpelijk beschouwd en evenmin als een misdrijf beschouwd. Sommigen vinden zelfs dat racisme een relatief begrip is. Nog anderen, zoals Prof. Mathias Storme (DS 31/10) en Prof. Loobuyck (DM online 28/10), vinden dat het stellen van discriminerende handelingen zelfs een fundamentele vrijheid is. Ik vraag daarom aan onze excellenties om een antidiscriminatiebeleid te voeren gericht op sensibiliseren en informeren van slachtoffers , sanctioneren van daders en de invoering van noodzakelijke positieve acties om de gevolgen van discriminatie weg te werken of te compenseren. Als bijvoorbeeld een bekende voetbaljournalist, tevens columnist bij De Morgen, de trainer van “zwarte jongens” een “straathoekwerker” noemt, zonder zijn stelling hard te maken, zonder aan te tonen dat er een probleem met ‘die jongens’ zou zijn, dan schetst hij een ongegrond, stereotyp beeld. Die beeldvorming in de media beïnvloedt onbewust hoe we naar de ander kijken. Die beeldvorming is vaak subtiel en daarom minstens even gevaarlijk. We hebben niet in de gaten dat we slechte lucht inademen. Misschien moet de media CO-melders installeren.

Er moet tegelijk verder werk gemaakt worden van het aanpakken van de oorzaken van discriminatie en daarin moet iedereen zijn verantwoordelijkheid nemen. De minder sterke sociale en economische machtspositie van mensen met een migratieachtergrond is een belangrijke factor die mede ten grondslag ligt aan discriminatie. Het feit dat bijna 50% van mensen met migratieachtergrond onder  de armoedegrens leeft, vertelt ons dat daar nog veel werk aan de winkel is. Versterking van die positie kan dan ook bijdragen aan de strijd tegen discriminatie.

Het is tijd  voor een groot maatschappelijk debat over discriminatie en racisme, waarvoor in de eerste plaats de politiek verantwoordelijkheid draagt. Verbieden van discriminatie alleen, heeft geen zoden aan de dijk gebracht. Wat nodig is, is een nationaal en geïntegreerd antidiscriminatiebeleid. Wat tot op heden ontbreekt. Meer nog, al meer dan 12 jaar blijft ons land in gebreke om een nationaal actieplan racisme op te maken. Een actieplan die België heeft toegezegd op de VN-racismeconferentie van 2002. Het voorziene integratiepact van de Vlaamse regering kan een eerste belangrijke stap zijn als dat kan evolueren naar een verbindingscontract voor de hele samenleving. Geachte Premier Michel een nationale conferentie hierover dringt zich meer dan ooit op.

Binnen de huidige context kan de aanpassing van een ‘onbedoeld’ of ‘onschuldig’ Sinterklaasgebeuren met zwarte pieten een rol van betekenis spelen. Door de bestaande machtsverhoudingen blijven verschillen in sociale en economische posities in stand. Het doorbreken van die situatie vereist een aanpak waarin alle mensenrechten – burgerrechten, politieke rechten en economische, sociale en culturele rechten – aan bod komen. Hierbij zijn participatie en dialoog randvoorwaarden voor onze samenleving waarin iedereen zijn fundamentele mensenrechten ook in de praktijk kan opnemen. Hopen op een discriminatievrije samenleving is dus niet genoeg, we moeten ons ervoor inzetten en duidelijk blijven maken dat discriminatie onaanvaardbaar is en blijft. Mijn inzet en onze inzet als etnisch-culture minderheden is er alvast. Wij reiken alvast de hand uit naar iedereen die met ons aan een warm en tolerant Vlaanderen wil werken.

  1. Nog geen reacties.
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: