Dag: 30 oktober 2014

’Vlamingen hebben meer sympathie voor dieren dan voor migranten’ Artikel uit het Nieuwsblad

’Vlamingen hebben meer sympathie voor dieren dan voor migranten.’ Die opmerkelijke uitspraak van Wouter Van Bellingen, directeur van het Minderhedenforum, wordt volmondig beaamd door Jozef De Witte, directeur van het Interfederaal Gelijkekansencentrum. ‘Is het niet vreemd dat oude volksgewoonten zoals het drinken van visjes, zonder al te veel tegenkanting worden afgevoerd, maar dat de discussie rond Zwarte Piet zoveel gehuil oproept?’

Racisme in Vlaanderen, het bestaat. Dat zegt Wouter Van Bellingen, de nieuwe directeur van het Minderhedenforum. ‘Vlamingen hebben kennelijk meer empathie voor dieren dan voor migranten’, zegt de voormalige schepen van Sint-Niklaas in het weekblad Knack. ‘In de loop der jaren heb ik gemerkt dat de aandacht voor beestjes alleen maar groter is geworden. Met dank aan Greenpeace, die de zeehonden- en walvissenvangst aan banden kon leggen. Ook de inspanningen van Gaia, dat volop de strijd voert tegen onverdoofd slachten, hebben heel wat opgeleverd. Die organisaties zijn erin geslaagd om dierenrechten op de agenda te zetten. Het zou fijn zijn die evolutie ook op menselijk vlak te zien.’

Volgens Ico Maly, afgevaardigd bestuurder van de interculturele beweging Kif Kif, schuilt er in de uitspraken van Van Bellingen ‘helaas heel wat waarheid’.’ ‘Historisch gezien zeker. In de jaren tachtig werden nieuwe migratiestromen beantwoord met een extreemrechts politiek discours. In diezelfde periode zien we ook de eerste dierenrechtenorganisaties bovendrijven. Terwijl enerzijds hulp ingeroepen werd voor panda’s en andere schattige beestjes, werden we aan de andere kant om de oren geslagen met debatten over migranten die massaal ons werk kwamen afpakken. Dieren werden gezien als bedreigd, migranten als bedreigend voor ons.’

Visjes drinken vs. Zwarte Piet

Maar alle schuld op ‘de Vlaming’ steken is ‘té kort door de bocht’, vindt Maly. ‘In deze discussie gaat het niet over hoe de Vlaming is, maar wel wat hij aangeleerd kreeg. Als de nieuwe staatssecretaris voor Asiel en Migratie migranten beoordeelt op hun economische productiviteit en niet vanuit de fundamentele mensenrechten ( Theo Francken stelde zich openlijk vragen over de financiële meerwaarde van immigranten uit Marokko, Congo en Algerije, nvdr.), dan ligt schijnbaar niemand daar wakker van. Die mensenrechten zijn blijkbaar bijkomstig geworden. En dat is gruwelijk.’

’Vlamingen zijn opgevoed in een monoculturele, verzuilde samenleving, waarvan je niet kan verwachten dat die van de ene dag op de andere zal veranderen. Want dan stuit je op weerstand’, zegt directeur van het Interfederaal Gelijkekansencentrum Jozef De Witte. ‘Is het niet vreemd dat oude volksgewoonten, zoals het drinken van visjes of het kattenwerpen in Ieper, zonder al te veel tegenkanting worden afgevoerd, terwijl de discussie rond het al dan niet verdwijnen van Zwarte Piet – eveneens een oude volksgewoonte – zoveel gehuil oproept? Ook dat heeft met empathie en erkenning te maken. Zonder in een wij-zij-debat te verzanden, moeten we de context die we meekregen in vraag durven te stellen. Neutraal zijn we al lang niet meer. Maar laten we dan alstublieft rekening houden met de gevoeligheden van iedereen. In het geval van de goedheilige man en zijn knecht moeten we evolueren naar een ander leuk gebruik waar iedereen zich in kan vinden. Ook de minderheden. Er valt echt geen tijd te verliezen.’

Dwingende maatregelen

Toch is Van Bellingen niet pessimistisch en ziet hij stilaan beterschap. ‘Discriminatie en racisme zullen natuurlijk niet zomaar verdwijnen. Maar in contacten met bijvoorbeeld Voka, Unizo en beleidsmakers merk ik toch dat we op een keerpunt staan. Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) heeft zelfs gezegd dat discriminatie op de arbeidsmarkt bestaat, en dat hij dat verwerpelijk vindt. Tien jaar geleden was zo’n uitspraak ondenkbaar. Ook minister van Gelijke Kansen Liesbeth Homans (N-VA), die tien procent ambtenaren wil met een migratieachtergrond, is op de goede weg.’

Van Bellingen pleit wel voor ‘daden’. ‘De tijd van vrijblijvendheid is echt voorbij.’ Daarbij denkt hij aan dwingende maatregelen en quota voor alle kansengroepen op de arbeidsmarkt. ‘Niet alleen voor allochtonen, maar ook voor mensen met een handicap of alleenstaande moeders.’

 

Nieuwsblad, Christine De Herdt

Empathie.

Wouter Van Bellingen had het beloofd bij zijn aanstelling aan het hoofd van het Minderhedenforum: het debat in Vlaanderen over diversiteit kan wel wat meer punch gebruiken. Met de stelling dat wij meer empathie lijken te hebben met dieren dan met allochtonen, gooit hij alvast een ferme knuppel in het hoenderhok.

Niet in het minst omdat die uitspraak het ongemakkelijke gevoel oproept dat er ergens wel een grond van waarheid in zit. Facebook ontploft geregeld als er weer een geval van mishandelde honden in Oost-Europa opduikt of ergens iemand met een kat gooit. Op de verontwaardiging en emotionaliteit staat dan meestal geen maat. Je kan je weinig lotgevallen van allochtone medeburgers indenken die eenzelfde golf van verontwaardiging zouden uitlokken. Let wel, dat is geen reden om minder empathie met dieren te hebben. Wel een aanleiding om ons af te vragen waarom we minder empathie met mensen hebben.

De complexiteit van het hele migratievraagstuk zit daar natuurlijk voor veel tussen. Honden zijn meestal schattig, katten zijn het altijd. Dan zijn onze relaties met mensen in het algemeen een stuk ingewikkelder. Het probleem bij de stelling van Van Bellingen zit trouwens net in wat hij aanklaagt: ook zijn uitspraak is behoorlijk veralgemenend. Maar in die mate dat ze vooral bedoeld is als provocatie om debat uit te lokken, heeft hij overschot van gelijk.

Sinds een tijdje is het bon ton om te stellen dat ‘de’ migratie ‘mislukt’ is. Die stelling is om vele redenen problematisch. Ze wekt de indruk dat we ze daarmee achter ons kunnen laten als een ongelukkig experiment, terwijl de diversiteit intussen gewoon een feit is. De vraag is niet of we die aanvaarden of niet, de vraag is hoe we ermee omgaan. Bovendien wekken dergelijke uitspraken de indruk dat we het hele debat over samenleven en discriminatie kunnen vergeten. Het is toch mislukt, waarom zouden we er dan energie in steken?

Onze diverse samenleving is in volle ontwikkeling. De migrant bestaat niet en de migrant van gisteren is niet die van morgen. En er loopt vandaag veel structureel mis, op de arbeidsmarkt, op school, in de wijken en op straat. Het debat moet dus inderdaad gevoerd worden en het moet de wij-zij-tegenstelling doorbreken. Anders blijven we met twee kampen zitten die het alleen over de rechten van de eigen groep en de plichten van de andere groep hebben.

Liesbeth Van Impe, Nieuwsblad.