Archief

Archive for oktober, 2011

In de dood is iedereen gelijk.

Sinaai heeft een van de mooiste dorpsgezichten van Vlaanderen en het kerkhof bepaalt mee de bijzondere sfeer. Niet alleen de Dries voor het gemeentehuis bleef bewaard, Sinaai beschikt ook nog over een echt ‘kerkhof’, rond de Sint-Catharinakerk. Alles wordt nu in het werk gesteld om de Tinelbegraafplaats, genoemd naar de beroemdste inwoner van Sinaai, blijvend te bewaren voor de toekomst en om te vormen tot een parkbegraafplaats.

De Tinelbegraafplaats in Sinaai wordt geleidelijk omgevormd tot een groene zone rond de Sint-Catharinakerk, midden in het hart van het dorp. De eigenlijke herinrichting moet volgend jaar al kunnen starten.
Prioriteit bij de herinrichting is het behoud van de kerkhofsfeer en het onderhoud van de grafzerken. Zo komt er midden in het dorp een ruimte waar men sereen en aangenaam kan wandelen. De herinrichting gebeurt in verschillende fasen. Zo kwamen er al gemaaide graspaden, ter vervanging van de bruine paden met boomschors. De graspaden ogen heel mooi en sfeervol. Veel beter dan de boomschors: als het regende, liep je in de modder , vertelt Etienne De Meester. Hij is voorzitter van de heemkundige kring en maakt deel uit van de werkgroep rond het kerkhof, die werd opgericht in de schoot van de Sinaaise dorpsraad.

Advies
Samen met de andere leden van de werkgroep staat hij voor een immense taak. Verwaarloosde en niet waardevolle graven, waarvan de concessie vervallen is, worden geleidelijk verwijderd. Ze maken plaats voor bomen, planten en bloemrijke perken. Maar esthetische en waardevolle graven, ook zonder concessie, blijven behouden en worden geïntegreerd in de nieuwe aanleg. Het is nu aan de werkgroep om te adviseren welke graven kunnen blijven en welke niet. Etienne De Meester gidst ons langs de opvallendste plekjes van het kerkhof, dat door de ligging naast de kerk een heel bijzondere sfeer heeft.

We hebben een moeilijke taak, want in de dood is iedereen gelijk. Daar moeten we heel voorzichtig mee omgaan. Waarom mag het ene graf wel blijven en de andere niet? Daarom hebben we een reeks criteria opgesteld. Zo blijven oud-strijders, kinderen en kloosterlingen in een perk bewaard. Of notabelen, zoals burgemeesters of pastoors, die een belangrijke rol speelden in de gemeenschap. De familie Lecocq bijvoorbeeld: Polydor was gemeentesecretaris en hij was dirigent van de plaatselijke harmonie. Vier opeenvolgende generaties van dat gezin werden dirigent. Wie in Sinaai muziek zegt, denkt meteen aan Lecocq. Maar er waren ook families die een melkerij, brouwerij of mouterij hadden. Dat waren graag geziene mensen in de gemeenschap. Een heel mooi deel van het kerkhof is t Hofke, zo genoemd omdat het omgeven is door een haag. Hier zie je bijvoorbeeld een graf met het vrij uitzonderlijke symbool van de Eucharistische Kruistocht, een jongerenbeweging , toont Etienne.

Uniek uitzicht

Tegen 2014 is de herinrichting klaar en moet de begraafplaats een harmonisch park vormen en moet het onderhoud gebeuren met milieuvriendelijke technieken. Er is al een begeleide wandeling gemaakt, zodat het publiek de kans krijgt om een wandeling door de Sinaaise dorpsgeschiedenis te maken. Ik stond in het onderwijs en zo leerde ik zowat iedereen kennen die hier woonde. Ik ken dus ook nagenoeg alle families die hier begraven liggen. Ik ben heel blij dat de begraafplaats op een mooie manier bewaard zal blijven. Want de dorpskom van Sinaai heeft met de Dries en het kerkhof toch wel een uniek uitzicht”, zegt De Meester.

De Grootste Sinaainaar.
Edgar Tinel wordt algemeen beschouwd als de grootste Sinaainaar. Zelfs de begraafplaats werd naar hem genoemd. Tijdens zijn leven was hij internationaal waarschijnlijk de beroemdste Belgische componist, die het tot kapelmeester van de koning schopte. Hij kreeg zowat alle eretitels die er toen waren. De componist, geboren in 1854 en overleden in 1912, heeft zijn eigen museum: natuurlijk in de Edgar Tinelstraat. En er is het imposante graf van Tinel naast de kerk. Naast een buste van Tinel bevat het graf verwijzingen naar zijn grootste werken: Godelieve, Katharina en het oratorium Franciscus. Het is in 2012 al honderd jaar geleden dat hij overleed, maar de dag van zijn begrafenis leeft voort in de overlevering. De begrafenisstoet omvatte de hele weg van het station tot de kerk , weet Etienne De Meester. Tinel wordt volgend jaar herdacht, onder meer met de uitvoering van zijn imposante werk Franciscus.

Bewaren voor de toekomst.

Het kerkhof maakt onmiskenbaar deel uit van het beschermde dorpsgezicht van Sinaai. Alles wordt in het werk gesteld om het uitzicht ervan blijvend te bewaren.Het kerkhof mag niet verdwijnen , stelt Tamara Van Hout, stedelijk adviseur monumentenzorg. De Dries, het gemeentehuis, de kerk en het kerkhof: die vier elementen vormden vroeger de kerk van het dorp. In Sinaai bleef die kern bewaard en daarom werd dit ook als geheel beschermd. We hebben nu een plan klaar met een duidelijk toekomstbeeld, zodat het kerkhof bewaard kan blijven. In eerste instantie geven we de bevolking de kans om de grafconcessie te verlengen. Daarnaast nemen we het hele kerkhof onder de loep en bekijken we welke graven, waarvan de concessie niet werd verlengd, willen bewaren.

Er staan relatief weinig monumentale graven maar het gaat wel vaak om graven die iets betekenden voor Sinaai. Dat kan gaan van graven die de tijdsgeest typeren, graven met bijzondere symbolen of laatste rustplaatsen van vooraanstaande mensen of mensen die mee de geschiedenis van het dorp vertellen. Dat is altijd zoeken naar een evenwicht. Daarom dat we werken via een werkgroep. Die zorgt ervoor dat persoonlijke voorkeuren wegvallen en objectieve beslissingen worden genomen”, geeft Van Hout mee.

Arbeidsintensief

Het is aan de stad om dan deze graven te onderhouden. Dat kost geld en het is arbeidsintensief, dus we werken gefaseerd. Veel graven zullen verdwijnen, maar we zorgen ervoor dat de bijzondere sfeer en het typische uitzicht van het kerkhof zeker bewaard blijft , benadrukt Tamara Van Hout.

GUVV, GVA

Nieuwe toekomst voor Heihoek.

Het gebied tussen de N70 en de spoorlijn in Nieuwkerken krijgt een definitieve invulling met de uitbreiding van de bedrijvenzone Heihoek, een containerpark en een speelbos. Daarvoor ligt nu een ruimtelijk uitvoeringsplan in openbaar onderzoek.

Het meer dan 22 hectare grote gebied tussen de N70, de Heihoekstraat en de spoorlijn Gent-Antwerpen wordt binnenkort helemaal opgevuld. Momenteel is de eerste fase van de ontwikkeling van het bedrijventerrein Heihoek volop aan de gang. De verkaveling langs de Anthonis De Jonghestraat, die in deze eerste fase bestaat uit 10,3 hectare netto verkoopbare oppervlakte, is al volledig verkocht en deels in gebruik. Nu komt de tweede fase eraan met de gevoelige uitbreiding van de bedrijvenzone.

Onvoldoende

Om de nood aan lokale bedrijvigheid in beeld te brengen, heeft het schepencollege nu een studieopdracht uitgeschreven voor de opmaak van een KMO-behoeftenstudie. De nieuwste lokale bedrijventerreinen op het grondgebied van Sint-Niklaas zijn immers ook al zo goed als volledig ingevuld. Het gaat om Eeckelaerthof in Belsele, Nobels-Peelmanstraat en Atomiumstraat in Sint-Niklaas en Heihoek I in Nieuwkerken.

Om in Nieuwkerken de uitbreiding van het bedrijventerrein mogelijk te maken, is er een ruimtelijjk uitvoeringsplan (RUP) nodig. Nu is het nog agrarisch gebied.

Containerpark

In de 11,5 hectare grote zone is ook ruimte voor een containerpark. Steden moeten beschikken over één containerpark per 30.000 inwoners. In Sint-Niklaas wonen er 72.000 mensen en dus moeten er drie containerparken komen. Momenteel is er echter slechts één in gebruik, aan Vlyminckshoek. Het eerstvolgende containerpark wordt ingericht in de nieuwe KMO-zone Heihoek. In de volgende legislatuur komt er een derde in Belsele.

In de plannen voor de zone Heihoek wordt tot slot ook plaats gemaakt voor een speelbos, helemaal in het noorden van het gebied vlak naast de spoorlijn en aansluitend op het bestaande, kleine bos. De jeugdbewegingen op De Schakel in de Heihoekstraat zijn al langer vragende partij voor extra speelmogelijkheden. Het nieuwe speelbos komt op wandelafstand van De Schakel. Nog tot 19 december ligt het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Heihoek in openbaar onderzoek. Iedereen kan nog tot dan bezwaren indienen.
JOVE,HLN


Het hele gebied tussen de N70 (boven) en de spoorlijn moet plaats bieden aan de uitbreiding van het bedrijventerrein, een containerpark en een speelbos (rechts onderaan). Foto repro JVS

Afscheid van Jan Buytaert (25/08/1939-21/10/2011) in vier woorden: Wijsheid, goedgheid, liefde en dankbaarheid

Vragen om wijsheid die mensen zacht en open maakt,
te midden van angst voor dood en zinloosheid.

Vragen om goedheid die mensen geneest en verzoent
te midden van misverstanden en vijandschap.

Vragen om liefde die mensen ontdooid en verwarmt
te midden van ” Jou ken ik niet”.

Vragen om dankbaarheid die mensen bij elkaar houdt
te midden kou en eenzaamheid.

Tereken vertelt een stukje geschiedenis van de stad.

De Sint-Niklase begraafplaats Tereken baadt volop in de herfstkleuren, terwijl de graven dit weekend bedolven worden onder een zee van bloemen om de overledenen te gedenken. Hét ideale moment dus om de opmerkelijke begraafplaats met zijn opvallende grafmonumenten te leren kennen. Wat tot zo’n tien jaar geleden een eerder troosteloos kerkhof met vervallen zerken was, is vandaag omgevormd tot een sfeervolle parkbegraafplaats in een groene omgeving, die de geschiedenis van de stad uitademt.

Stadsgids Marcella Piessens kent de begraafplaats van Tereken op haar duimpje. Zij loodst bezoekers door de sfeervolle begraafplaats. De begraafplaats van Tereken werd geopend in 1878. Tereken was tot de komst van Heimolen zo’n 20 jaar geleden de hoofdbegraafplaats. Nu zijn er slechts sporadisch bijzettingen in familiegraven. Een jaar of tien geleden bleken veel grafmonumenten verzakt. Daarop besliste de stad tot een herinrichting tot parkbegraafplaats. Te vervallen grafzerken verdwenen. Opvallende grafmonumenten met symbolen, art-decozerken of graven van markante persoonlijkheden bleven behouden. De begraafplaats is meer dan een plek waar je jaarlijks een chrysant of bloemstuk gaat zetten. Tereken vertelt een stukje geschiedenis van de stad. De aanleg van graspaden en veldbloemenweiden zorgt voor een bijzondere sfeer.

De sfeer wordt vooral bepaald door de monumentale grafzerken. Vaak zijn er traditionele symbolen te zien op de zerken. Een omheining rond een zerk verwijst naar het eeuwige leven, wij bevinden ons in het tijdelijke. Twee handen verwijzen als symbool naar de eeuwige trouw van een echtpaar. Een sluier is dan weer een teken van rouw. Eén symbool kan soms verschillende betekenissen hebben: zo staat een omgedraaide fakkel voor uitdovend leven maar een fakkel met de vlam naar boven is dan weer een vrijzinnig teken.

Op de begraafplaats liggen heel wat mensen wiens naam nauw verbonden is met de stad: zo is er het graf van pastoor De Meerleer, die pastoor was toen het gouden beeld op de Onze-Lieve-Vrouwkerk werd geplaatst. Of Colette Penneman, die 103 jaar werd en wiens vijzenwinkel legendarisch is in Sint-Niklaas.

Af en toe tref je ook heel verrassende graven aan. Zo ligt een pastoor begraven samen met een koppel: heel ongebruikelijk. Vermoedelijk , denkt Marcella Piessens. Komt dit omdat ze in de 19de eeuw allebei stichter waren van het Werkmansgenootschap, zeg maar de voorloper van het OCMW. Een kwart van de inwoners was daar toen afhankelijk van.

In slechts een klein stukje van de begraafplaats is er een ruimte voor een columbarium. Dat omdat er lange tijd een taboe heerste rond crematies: dat was iets voor goddelozen. Het was stof voor jarenlange discussies in de gemeenteraad. Het duurde tot 1973 voor er een columbarium kwam. Heel frappant is dat het gemeenteraadslid dat het hardst ijverde voor de komst van dat columbarium, de allereerste was die er een laatste rustplaats in kreeg.

Dit is de mooiste tijd van het jaar. De herfstkleuren van de rijke plantengroei en de bloemen op de graven zorgen voor een aparte sfeer. Dit is de beste periode om kennis te maken met Tereken , oordeelt Marcella.

De littekens van Wereldoorlog II

Sint-Niklaas beleefde één van de zwartste dagen uit zijn geschiedenis aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Bij een bombardement werd een groot deel van de omgeving van het het Kroonmolenplein weggeveegd , blikt Marcella Piessens terug. Tientallen mensen kwamen om. De Sint-Niklase burgerslachtoffers liggen hier samen begraven. Ook de slachtoffers van de vliegende bommen op het eind van de Tweede Wereldoorlog liggen hier. Onder hen vier jonge zusjes die samen om het leven kwamen.

Even verderop liggen de andere oorlogsslachtoffers: soldaten, verzetshelden, spionnen, oorlogsinvaliden. En ook hier opmerkelijke verhalen: Een groepje verzetslui trok door de velden van Sint-Niklaas naar Belsele om de laatste Duitsers weg te halen. Onderweg kwam het tot een vuurgevecht met twee Duitse soldaten. Zij kwamen om. Maar hun landgenoten waren gealarmeerd. Bij een urenlang vuurgevecht kwamen zeven verzetslui om, slechts één van hen ontsnapte. Onnodige slachtoffers want de oorlog was eigenlijk voorbij.

Ook buitenlandse militairen uit de Tweede Wereldoorlog vonden op Tereken hun laatste rustplaats. In Tielrode stortte een vliegtuig neer. Niemand mocht bij de begrafenis van de acht bemanningsleden aanwezig zijn, alleen de autoriteiten. Ik heb foto’s van de begrafenis die toen heeft plaatsgevonden. Het is heel indrukwekkend om dat te tonen aan de mensen die aan de wandeling deelnemen.

GV, GVA

Het zijn vooral monumentale grafzerken van rijkere families die bewaard zijn gebleven. Maar sinds de vorige eeuw kunnen ook gewone mensen een zerk betalen en zo overleven ook hun soms schrijnende verhalen.
Stadsgids Marcella Piessens: Alfons Van Huffel was de jongste zoon van een landbouwersgezin uit de Heistraat. Hij werd op zijn negentiende al soldaat. In Brussel overleed hij aan een blindedarmontsteking. Het was toen 1936: zijn ouders moesten te voet, met de tram en vervolgens met de trein naar Brussel. Toen ze daar aankwamen, was hun zoon al een dag afgelegd. Op de dag van de begrafenis stond er een massa volk aan de kerk. Maar er was geen lijk. In het leger was alles Franstalig, dus waren ze met het stoffelijk overschot naar Saint-Nicolas bij Luik gereden. Pas daar kwam de vergissing aan het licht. Het lichaam werd nog naar Sint-Niklaas gebracht. Maar daar kwamen ze pas na de middag aan, waar de rouwenden urenlang in het ongewisse bleven. Zo werd gesold met de gewone man.

Adopteer een graf op Tereken

Het stadsbestuur van Sint-Niklaas pakt uit met een opmerkelijk initiatief op het kerkhof van Tereken. De stad gaat er het peterschap aanbieden van waardevolle graven van bekende Sint-Niklazenaren. Vanaf begin volgend jaar zal iedereen zo’n graf kunnen adopteren. Een peter zal in de praktijk de concessie van het graf overnemen, wat voor een gewoon graf zo’n 300 euro kost voor twintig jaar. Van de peters wordt verwacht dat ze vervolgens de graven perfect onderhouden.

De stad is bezig met de omvorming van het kerkhof naar een groen parkgebied, waar op termijn enkel nog de waardevolle graven overblijven. Samen met de Oudheidkundige Kring Waasland en het bedrijf Levanto, dat ook de graven zal restaureren, wordt er momenteel een inventaris opgesteld van die graven. Daarvoor is er al 12.500 euro voorzien.

Het gaat vooral om graven van bekende Sint-Niklazenaren en graven met een cultuurhistorische waarde. “Vanaf begin 2012 gaan we het peterschap van die graven aanbieden aan de bevolking. Mensen kunnen dan een graf adopteren om het te onderhouden. We willen er op die manier voor zorgen dat de graven in goeie staat blijven”, aldus schepen voor Begraafplaatsen Wouter Van Bellingen (SOS-2012). “Er zijn hier heel wat graven van mensen met een mooi levensverhaal. Zo zal het graf van kunstenaar Frans Van Avermaet ter adoptie worden aangeboden. Hij maakte het gouden Mariabeeld dat op de Onze-Lieve-Vrouwkerk staat.”

%d bloggers like this: